Soru

Zorluk: Çok zorCümlede Anlam İlişkileri

(I) Modern şehir planlamasında yeşil alanların artırılması, ekolojik dengenin korunması kadar kent sakinlerinin yaşam kalitesinin yükseltilmesi açısından da kritik bir rol oynamaktadır. (II) Şehirlerdeki karbon ayak izini minimize etmek adına hayata geçirilen "Sıfır Emisyon" projeleri, yerel yönetimlerin son yıllardaki öncelikli gündem maddesi haline gelmiştir. (III) Fosil yakıt kullanımının kademeli olarak azaltılması sonucunda, hava kirliliği oranlarında gözle görülür bir düşüş kaydedilmiştir. (IV) Sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek gayesiyle yürütülen farkındalık çalışmaları, toplumun her kesiminde karşılık bulmaya başlamıştır. (V) Gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakılması; bugün atılacak radikal adımların kararlılıkla uygulanmasına ve küresel iş birliğinin güçlendirilmesine bağlıdır.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde "amaç-sonuç" ilişkisi söz konusudur?

  1. A
    I ve II
  2. B
    II ve III
  3. II ve IVCevap
  4. D
    III ve IV
  5. E
    IV ve V

Cevap

İkinci ve dördüncü cümleler amaç-sonuç ilişkisine sahiptir.
Doğru seçenek olan ifadelerde eylemlerin hangi hedef doğrultusunda yapıldığı açıkça belirtilmiştir. İkinci cümlede yer alan 'minimize etmek adına' kalıbı, projelerin amacını; dördüncü cümledeki 'inşa etmek gayesiyle' ifadesi ise farkındalık çalışmalarının temel hedefini ortaya koymaktadır. Her iki cümlede de eylem bir amaca yöneliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların gerçekleşme gerekçelerini analiz et.
II. cümlede 'minimize etmek adına' ve IV. cümlede 'inşa etmek gayesiyle' ifadeleri tespit edildi.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefi (amaç) gösterir.
2
Neden-sonuç ve amaç-sonuç ayrımını kontrol et.
III. cümlede yakıtın azaltılması gerçekleşmiş bir sebeptir (neden), II ve IV'te ise hedefler (amaç) söz konusudur.
Neden-sonuçta eylem gerçekleşmiştir, amaç-sonuçta ise eylem bir hedefe yöneliktir.
3
Koşul cümlesini ayırt et.
V. cümlede 'bağlıdır' ifadesi eylemin gerçekleşmesini bir şarta bağlamaktadır.
Koşul cümleleri yargının gerçekleşmesini başka bir duruma endeksler.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam İlişkileri: Amaç-Sonuç vs Neden-Sonuç

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'adına', 'gayesiyle', 'sonucunda' ve 'bağlıdır' gibi anahtar ifadelere odaklanın.
2
Eylemin gerçekleşme 'sebebi' mi yoksa 'hedefi' mi anlatılıyor? Hedef anlatılıyorsa bu bir amaçtır.
3
Cümledeki 'adına' ve 'gayesiyle' yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak anlamlı olup olmadığını test edin.

Daha Fazla Pratik

Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı pekiştirmek için 'için' edatının her iki anlamda kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki anahtar ifadeleri 'amacıyla' ve 'nedeniyle' kelimeleriyle değiştirin. 'Minimize etmek amacıyla' ve 'inşa etmek amacıyla' yapıları uyumlu olduğu için amaç-sonuçtur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla