Soru

Zorluk: ZorZamirler (Adıllar)

Türkçede işaret zamirleri sadece isimlerin yerini tutmaz; kimi durumlarda bir cümlenin veya bir yargının tamamının yerini alacak şekilde de kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret zamiri bir yargının yerini tutmuştur?

  1. A
    Arşivdeki belgelerin tasnif edilmesi gerekiyor; bunları sisteme girerek süreci hızlandırabiliriz.
  2. Bölgedeki altyapı çalışmalarının hızlandırılması kararlaştırıldı; bu, birçoğunun mağduriyetini giderecek önemli bir adımdır.Cevap
  3. C
    Sizin hazırladığınız o sunumu geçen hafta üst kurula sunduk ve oldukça olumlu geri bildirimler aldık.
  4. D
    Kendi potansiyelinin farkında olan bazı çalışanlar, zorlu görevleri üstlenmekten asla çekinmezler.
  5. E
    Gelecek ay yapılacak olan büyük kongrede hangi adayların mülakata çağrılacağına kim karar verecek?

Cevap

İşaret zamirinin bir yargının yerini tuttuğu cümle, 'altyapı çalışmalarının hızlandırılması' durumuna gönderme yapan seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'bu' işaret zamiri, kendisinden önce belirtilen 'Bölgedeki altyapı çalışmalarının hızlandırılması' şeklindeki tam yargıyı (durumu) temsil etmektedir. Bu kullanımda zamir, somut bir nesne veya kişi yerine bir olayı veya kararı karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki işaret bildiren sözcükleri tespit et.
A'da 'bunları', B'de 'bu', C'de 'o', D'de 'bazı' (belgisiz), E'de 'hangi' sözcükleri incelenmelidir.
Zamir ve sıfat ayrımını yapmak için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
İşaret bildiren sözcüğün zamir mi yoksa sıfat mı olduğunu ayırt et.
C, D ve E seçeneklerindeki sözcüklerin isimleri nitelediği (sıfat olduğu), A ve B'dekilerin ise ismin yerini tuttuğu (zamir olduğu) görülür.
Soru kökünde işaret zamiri istendiği için sıfat olan seçenekler elenir.
3
İşaret zamirinin neyin yerini tuttuğunu analiz et.
A seçeneğinde 'bunları' sözcüğü 'belgeler' isminin yerini tutarken; B seçeneğinde 'bu' sözcüğü 'çalışmaların hızlandırılması' eyleminin/yargısının yerini tutmaktadır.
Soruda özel olarak yargının yerini tutan kullanım sorulmuştur.

Anahtar Kavram

Zamirlerin (Adılların) İşlevsel Referansı
Bu soruyu puanla