Türkiye'de Batı-Doğu doğrultusunda hareket eden bir gözlemci, geçtiği merkezlerdeki gerçek sıcaklık değerlerinin hızla azaldığını, ancak bu merkezlerin deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık değerlerindeki değişimin çok daha sınırlı kaldığını saptamıştır. Gözlemcinin elde ettiği bu bulgu, Türkiye'nin sıcaklık dağılışına dair aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?
- ABatıdan doğuya doğru gidildikçe enlem etkisinin sıcaklığı artırdığını
- Batı-Doğu yönündeki gerçek sıcaklık farkının temel nedeninin yükselti olduğunuCevap
- Cİç kesimlere gidildikçe denizellik etkisinin sıcaklık üzerindeki etkisinin arttığını
- Dİndirgenmiş sıcaklık haritalarının yer şekillerinin etkisini daha net gösterdiğini
- EKuzey-Güney yönlü sıcaklık değişiminin Batı-Doğu yönünden daha fazla olduğunu
Cevap
Batı-Doğu yönündeki gerçek sıcaklık farkının temel nedeninin yükselti olduğu seçeneği doğrudur.
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti farkı ortadan kaldırıldığı için, eğer gerçek sıcaklıklar arasındaki büyük fark indirgenmiş sıcaklıklarda kayboluyorsa, bu durum başlangıçtaki farkın temel sorumlusunun yükselti olduğunu kanıtlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İndirgenmiş sıcaklık hesaplamalarında yükselti faktörü elenir; bu sayede enlem ve karasallık gibi diğer faktörlerin etkisi daha net görülür.
İpuçları
1
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti her zaman metre kabul edilir.
2
Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki fark ne kadar fazlaysa, o merkezin yükseltisi o kadar fazladır.
3
Eğer iki şehir arasındaki gerçek sıcaklık farkı, indirgenmiş sıcaklıkları hesaplandığında ortadan kalkıyorsa, bu şehirler arasındaki temel fark yükseltidir.
Daha Fazla Pratik
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında en düşük sıcaklıkların neden hala Erzurum-Kars çevresinde toplandığını (karasallık ve enlem etkisi) araştırabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Matematiksel olarak düşünürsek: . Eğer sağdaki toplama terimi (yükselti) çıkarıldığında sonuçlar eşitleniyorsa, değişken olan tek şey yükseltidir.
Tahmini Süre:1m 30s