Soru

Zorluk: OrtaI. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri

Harbiye Nezâretinin I. Dünya Harbi sürecinde uyguladığı askerî planlama doğrultusunda; bir yandan sınır boylarındaki stratejik bölgeleri İtilaf devletlerinin işgal girişimlerine karşı korumak, diğer yandan müttefik orduların doğu ve güney kanatlarındaki askerî baskıyı hafifletmek hedeflenmiştir.

Bu doğrultuda açılan cepheler ve yaşanan askerî gelişmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Galiçya ve Romanya cepheleri, İngiltere'nin Süveyş Kanalı üzerinden sömürge yollarını güvenceye almasını engellemek amacıyla bizzat Osmanlı sınırları dahilinde açılmış birer savunma hattıdır.
  2. Irak Cephesi'nde Halil (Kut) Paşa komutasındaki Osmanlı 6. Ordusu, Selman-ı Pak Muharebesi'nin ardından Kut'ül Amâre'de General Townshend komutasındaki İngiliz birliklerini kuşatarak teslim almıştır.Cevap
  3. C
    Hicaz-Yemen Cephesi'nde sürdürülen Medine Müdafaası, Bulgaristan ve Romanya'nın İttifak bloku yanında savaşa girmesini temin etmek üzere yürütülen bir sınır dışı yardım harekâtıdır.
  4. D
    Makedonya Cephesi'nde müttefik kuvvetlere destek veren Osmanlı kolordusu, Brest-Litovsk Antlaşması'nın imzalanması üzerine Kafkasya'daki toprak kazanımlarını korumak maksadıyla bölgeden çekilmiştir.
  5. E
    Suriye-Filistin Cephesi'nde İngiliz ilerleyişinin Gazze Muharebeleri sonrasında durdurulması üzerine İtilaf Devletleri ile Gümrü Antlaşması akdedilerek cephe kapatılmıştır.

Cevap

Irak Cephesi'nde Halil (Kut) Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Kut'ül Amâre'de İngiliz birliklerini teslim alması ifadesi tarihsel ve stratejik olarak doğrudur.
Irak Cephesi, Osmanlı Devleti'nin Basra Körfezi ve petrol sahalarını korumak için açtığı bir savunma cephesidir. Bu cephede Halil (Kut) Paşa komutasındaki 6. Ordu, Selman-ı Pak Muharebesi'nden sonra Kut'ül Amâre bölgesinde İngiliz birliklerini kuşatmış ve 29 Nisan 1916'da General Townshend dahil yaklaşık 13 bin İngiliz askerini esir almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
I. Dünya Savaşı'ndaki cephe türlerini ve amaçlarını sınıflandırma
Osmanlı Devleti savunma cephelerinde (Irak, Hicaz-Yemen, Suriye-Filistin, Çanakkale) kendi topraklarını müdafaa etmiş; yardım cephelerinde (Galiçya, Romanya, Makedonya) ise sınırları dışında müttefiklerine destek vermiştir.
Soruda verilen öncüldeki savunma ve yardım cephesi ayrımını doğru kavramak için gereklidir.
2
Irak Cephesi'ndeki gelişmeleri analiz etme
Irak Cephesi'nde Türk ordusu Selman-ı Pak zaferinin ardından 29 Nisan 1916'da Kut'ül Amâre'de İngiliz ordusunu kuşatmış, General Townshend ile birlikte binlerce askeri esir almıştır.
Kut'ül Amâre zaferi, savunma cepheleri kapsamındaki en somut ve büyük askerî başarılardan biridir.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramsal ve kronolojik yanılgıları eleme
Galiçya ve Romanya'nın sınır içi savunma olarak gösterilmesi, Medine savunmasının yardım harekâtı sayılması ve Gümrü Antlaşması'nın Suriye Cephesi ile ilişkilendirilmesi gibi tarihi hatalar elenmiştir.
KPSS formatında çeldiriciler kavram, cephe türü ve antlaşma karıştırma temellidir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri ile Kut'ül Amâre Zaferi

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nda savaştığı cepheleri; taarruz, savunma ve sınır dışı yardım cepheleri olarak tasnif ediniz.
2
Halil Paşa ve Nurettin Paşa'nın görev yaptığı, 1916 yılında İngiliz tümeninin esir alındığı büyük zaferin hangi savunma cephesinde yaşandığını hatırlayınız.
3
Kut'ül Amâre Zaferi, Irak Cephesi'nde İngiliz generali Townshend ve emrindeki ordunun esir alınmasıyla kazanılmış savunma zaferidir.

Daha Fazla Pratik

Fahreddin Paşa'nın Hicaz-Yemen Cephesi'ndeki 'Çöl Kaplanı' unvanı ve Medine Müdafaası süreciyle ilgili sorular çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Cepheleri kodlama yöntemiyle ayrıştırmak: Taarruz (Kafkas, Kanal - 2K), Yardım (Galiçya, Romanya, Makedonya - 'ya/na' ile bitenler), Savunma (Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen). Bu ayrımın ardından ilgili cephedeki komutan ve zafer eşleştirmesi yapılır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla