I. Dünya Harbi'nde Osmanlı Harbiye Nezareti; sınırları dâhilindeki toprak bütünlüğünü, stratejik enerji koridorlarını ve mukaddes beldeleri korumak amacıyla savunma cepheleri açarken, müttefiklerinin Doğu Avrupa ve Balkanlar'daki askeri yükünü hafifletmek gayesiyle sınır ötesine kolordular sevk ederek yardım cephelerinde harekât icra etmiştir.
Buna göre, Osmanlı ordusunun bahsi geçen savunma ve yardım cephelerinde yürüttüğü askerî faaliyetlerin nitelikleri ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AHicaz-Yemen Cephesi'nde yürütülen Medine Müdafaası sırasında yerel Arap aşiretlerinin Halife'nin cihat çağrısına tam destek vermesi, İslamcılık fikrinin savaş boyunca birleştirici gücünü koruduğunu kanıtlamıştır.
- Irak Cephesi'nde Kut'ül Amâre Kuşatması sonucunda İngiliz tümeni esir alınarak önemli bir savunma zaferi elde edilmiş; sınır dışı yardım cephelerinden Galiçya'daki askerî varlık ise Rusya'nın savaştan çekilmesiyle sona ermiştir.Cevap
- CGaliçya, Makedonya ve Romanya cepheleri; Osmanlı Devleti'nin İtilaf Bloku ortakları olan Almanya ve Bulgaristan'ın sınır güvenliğini sağlamak amacıyla toprak kazanımı hedefiyle açtığı taarruz alanlarıdır.
- DSuriye-Filistin Cephesi'nde Mustafa Kemal Paşa'nın Halep kuzeyinde kurduğu savunma hattı İngiliz ilerleyişini durdurmuş ve bu cephedeki askerî mücadele Gümrü Antlaşması ile hukuken tamamlanmıştır.
- ERomanya Cephesi'nde İttifak güçleriyle koordineli hareket eden Osmanlı tümenleri Bükreş'i kontrol altına almış, ardından Osmanlı yönetimi Küçük Kaynarca Antlaşması ile bölgedeki hâkimiyetini tescil ettirmiştir.
Cevap
Irak Cephesi'nde Kut'ül Amâre Kuşatması sonucunda İngiliz tümeninin esir alınması ve yardım cephesi olan Galiçya'daki askerî mevcudiyetin Rusya'nın savaştan çekilmesiyle son bulması tarihsel olarak doğru bir değerlendirmedir.
Irak Cephesi'nde Osmanlı 6. Ordusu (Halil Kut Paşa komutasında) Kut'ül Amâre mevkiinde İngiliz kuvvetlerini kuşatarak General Townshend ile birlikte yaklaşık 13.000 kişilik birliği esir almış ve Çanakkale'den sonraki en önemli savunma zaferine imza atmıştır. Diğer taraftan yardım cephelerinden olan Galiçya'da Avusturya-Macaristan'a destek veren 15. Kolordu, 1917'de Rusya'da patlak veren Bolşevik İhtilali ve ardından gelen Brest-Litovsk barış süreciyle Rusya savaştan çekilince görevini tamamlayarak geri dönmüştür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin Savunma (Irak, Hicaz-Yemen, Suriye-Filistin) ve Yardım (Galiçya, Makedonya, Romanya) Cephelerinin Askerî-Siyasi Nitelikleri ve Kut'ül Amâre Zaferi
İpuçları
1
Osmanlı Devleti'nin sınırları içindeki cepheler (savunma) ile sınırları dışındaki müttefik topraklarında açılan cephelerin (yardım) amaç ve kapanış dinamiklerini düşününüz.
2
Halil (Kut) Paşa komutasında kazanılan Kut'ül Amâre Zaferi'nin hangi cephede cereyan ettiğini ve Galiçya'daki Rus cephesinin nasıl kapandığını göz önünde bulundurunuz.
3
Şerif Hüseyin'in isyanı İslamcılığı zayıflatırken, Galiçya'daki Rus tehdidi Bolşevik İhtilali ile son bulmuş; Irak'ta ise Townshend esir alınarak büyük bir savunma başarısı elde edilmiştir.
Daha Fazla Pratik
Kut'ül Amâre zaferinin komutanı Halil Paşa ile Medine Müdafaası kahramanı Fahreddin Paşa'nın askerî faaliyetlerini ve unvanlarını karşılaştıran sorular çözebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soru kökündeki sınıflandırmaya göre seçenekleri 'Cephe Türü - Cereyan Ettiği Bölge - İttifak/Fikir/Antlaşma Uyumu' matrisi oluşturarak eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s