Soru

Zorluk: OrtaSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Aşağıdaki tabloda toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar ve bu kuralların ihlali durumunda karşılaşılan yaptırım türleri eşleştirilmiştir:

Sosyal Düzen KuralıYaptırımın Niteliği
Din KurallarıManevi (Günahkar sayılma vb.)
Ahlak KurallarıManevi (Ayıplanma, kınama vb.)
Görgü KurallarıManevi (Dışlanma, nezaketsiz sayılma vb.)
Hukuk Kuralları?

Tabloda soru işareti (??) ile boş bırakılan yere, hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel farkı ifade etmek üzere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  1. A
    Toplumsal ayıplama ve kınama
  2. Devlet gücüne dayalı maddi yaptırımCevap
  3. C
    Bireyin sadece kendi vicdanında hissettiği huzursuzluk
  4. D
    Sadece ahiret hayatına yönelik cezai sonuçlar
  5. E
    Kuralların sadece yazısız geleneklere dayanması

Cevap

Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel fark, bu kuralların devlet gücüyle desteklenen maddi yaptırımlara sahip olmasıdır.
Hukuk kurallarını; din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran en temel fark yaptırımının maddi (devlet gücüyle uygulanan) olmasıdır. Diğer kuralların ihlali durumunda karşılaşılan tepkiler (ayıplanma, dışlanma, günahkar sayılma) manevi nitelik taşırken; hukuk kurallarına uyulmaması durumunda devletin yetkili organları aracılığıyla zorlayıcı yaptırımlar devreye girer.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal düzen kurallarının yaptırım türlerini analiz etme
Din, ahlak ve görgü kurallarının yaptırımlarının (kınama, dışlanma, günahkar sayılma) manevi nitelikte olduğu saptanır.
Hukuk kuralları ile diğer kurallar arasındaki sınırı belirleyen en temel ölçüt yaptırımın kaynağı ve gücüdür.
2
Hukuk kurallarının ayırt edici unsurunu belirleme
Hukuk kurallarının arkasında devlet otoritesinin bulunduğu ve uymayanlara karşı cebri icra, hapis veya para cezası gibi somut (maddi) işlemler uygulandığı belirlenir.
Hukuk, diğer sosyal düzen kurallarından farklı olarak kamu gücüyle (maddi müeyyide) donatılmıştır.

Anahtar Kavram

Hukuk kurallarının 'maddi yaptırım' (müeyyide) özelliği

İpuçları

1
Din, ahlak ve görgü kuralları ihlal edildiğinde polis veya mahkeme devreye girmez.
2
Hukuk kurallarına uymadığımızda (örneğin borcumuzu ödemediğimizde) devletin cebri icra organları devreye girebilir.
3
Cevap, 'müeyyide'nin (yaptırımın) kimin tarafından ve ne şekilde uygulandığı ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Hukukun farklı maddi yaptırım türlerini (ceza, cebri icra, tazminat, hükümsüzlük, iptal) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla