Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTaşra Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nin klasik dönem taşra teşkilatında idari birimler; eyalet, sancak, kaza ve köy olarak hiyerarşik bir düzende örgütlenmiştir. Bu birimlerde kamu hizmetlerini ve güvenliği sağlamak amacıyla beylerbeyi, sancakbeyi, kadı ve subaşı gibi görevliler farklı sorumluluklar üstlenmiştir.

Buna göre, Osmanlı taşra teşkilatında görev yapan yetkililer ve görev tanımlarıyla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Beylerbeyi; eyaletteki en üst düzey askeri ve mülki amirdir, padişahın yürütme yetkisini temsil ederek savaş zamanı eyalet askerlerinin başında orduya katılır.
  2. B
    Sancakbeyi; sancağın yönetiminden ve güvenliğinden sorumlu olup askeri ve idari konularda hiyerarşik olarak beylerbeyine bağlıdır.
  3. C
    Kadı; kaza biriminde hem şer'i ve hukuki davalara bakar hem de merkezin emirlerini halka ulaştıran, belediye hizmetlerini denetleyen mülki bir amir gibi çalışır.
  4. D
    Muhtesip; şehirlerde ve kazalarda ticari hayatı düzenlemek, çarşı ve pazar fiyatlarını (narh) denetlemek ve ölçü-tartı aletlerini kontrol etmekle yükümlüdür.
  5. Kazasker; kaza ve köylerde bizzat ikamet ederek buralardaki şer'i davalara bakan, bölgedeki eğitim işlerini yürüten en yetkili taşra yargı görevlisidir.Cevap

Cevap

Kazasker'in kaza ve köylerde bizzat ikamet eden bir taşra görevlisi olduğu bilgisi yanlıştır; Kazasker merkez teşkilatında yer alan bir Divan üyesidir.
Kazasker, Osmanlı Devleti'nin merkez teşkilatında yer alan Divan-ı Hümayun'un asli üyelerinden biridir. Görevi taşrada ikamet etmek değil, merkezden kadı ve müderris atamalarını (tayin ve terfi) gerçekleştirmektir. Taşrada yargı yetkisini bizzat kullanan görevli 'Kadı'dır; küçük yerleşim yerlerinde ise kadı adına 'Naib'ler görev yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı taşra teşkilatının idari hiyerarşisini (Eyalet, Sancak, Kaza, Köy) ve bu birimlerin yöneticilerini analiz edin.
Eyaletin başında Beylerbeyi, sancağın başında Sancakbeyi, kazanın başında Kadı bulunduğu tespit edilir.
Görevlilerin hangi idari birimde yetkili olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki görevlilerin sınıfsal (Seyfiye, İlmiye) ve coğrafi (Merkez, Taşra) konumlarını değerlendirin.
Beylerbeyi, Sancakbeyi, Kadı ve Muhtesip'in doğrudan taşrada hizmet veren görevliler olduğu görülür.
Merkez-taşra ayrımını yaparak yanlış eşleştirmeyi bulmak için gereklidir.
3
Kazasker makamının görev tanımını ve bulunduğu teşkilatı inceleyin.
Kazasker'in Divan-ı Hümayun üyesi olduğu, adalet ve eğitim işlerinden sorumlu olduğu ancak taşrada bizzat görev almadığı (merkezden atama yaptığı) anlaşılır.
Kazasker isminin kaza birimiyle ses benzerliği nedeniyle karıştırılmasını önlemek ve yanlış bilgiyi teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Taşra Teşkilatı ve Merkez Görevlileri Ayrımı

İpuçları

1
Taşra teşkilatı ile merkez teşkilatı (Divan üyeleri) arasındaki farkı hatırlayın.
2
Kadıların ve müderrislerin atamasını yapan ancak taşrada bizzat görev almayan Divan üyesini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'daki mülki, adli ve askeri yetki ayrımını pekiştirmek için Seyfiye ve İlmiye sınıflarının taşra temsilcilerini listeleyin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Taşra Teşkilatı

Bu konudan daha fazla soru