Osmanlı Devleti'nde merkezi otoritenin taşradaki temsilcileri olan beylerbeyi, sancakbeyi ve kadı gibi görevlilerin halka yönelik kanun dışı uygulamalarını önlemek; halkın haklarını koruyarak adaleti tesis etmek amacıyla padişah tarafından doğrudan yayımlanan belgelere ne ad verilir?
- AFerman
- BBerat
- AdaletnameCevap
- DHatt-ı Hümayun
- EKanunname
Cevap
Adaletname, yöneticilerin suistimallerine karşı halkın haklarını koruyan padişah belgesidir.
Adaletname, Osmanlı yönetim anlayışında 'hakkaniyet çemberi'nin bir parçası olarak, reayanın (halkın) yöneticilerin keyfi uygulamalarına karşı korunmasını sağlayan ve doğrudan padişah tarafından çıkarılan hukuki bir belgedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adaletname (Halkın haklarını koruyan beyanname)
İpuçları
1
Bu belge, taşradaki idarecilerin (paşaların, kadıların) yetkilerini kötüye kullanmasını engeller.
2
İsmi, devletin temel direği olan 'adalet' kavramından türetilmiştir.
3
Padişahın halkın şikayetleri üzerine çıkardığı ve 'haksızlıkları giderin' dediği belgedir.
Daha Fazla Pratik
Nişancı'nın görevlerini inceleyerek bu belgelerin hazırlanış sürecindeki rolünü öğrenin.
Alternatif Yöntem
Padişahın 'adalet' dağıtma yetkisini (yasama-yürütme-yargı bileşimi) halkı korumak için kullandığı özel bir araç olarak düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s