Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin hiyerarşik gelişimi incelendiğinde; kuruluş yerinin (site) sunduğu doğal imkânların (verimli topraklar, iklim koşulları, su kaynakları vb.) başlangıçta belirleyici olduğu görülür. Ancak modern dönemde, bazı şehirlerin bu doğal avantajlara sınırlı ölçüde sahip olmalarına rağmen, sahip oldukları stratejik coğrafi konum (durum/situation) ve ulaşım ağlarının kesişme noktasında yer almaları sayesinde büyük birer ticari ve fonksiyonel merkeze dönüştükleri izlenmektedir. Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisinin günümüzdeki fonksiyonel etki alanı ve kentsel hiyerarşideki üst kademe konumu, kuruluş yerinin sunduğu doğal tarımsal veya iklimsel avantajlardan ziyade coğrafi konumunun sağladığı ulaşım ve ticaret fonksiyonlarına daha fazla dayanmaktadır?

  1. A
    Bursa
  2. B
    Adana
  3. KayseriCevap
  4. D
    Konya
  5. E
    Antalya

Cevap

Kayseri şehri, kentsel gelişimini ve etki alanının genişliğini, kuruluş yerinin (site) sunduğu tarımsal kaynaklardan ziyade, kavşak noktası olması ve ticaret yolları üzerindeki stratejik coğrafi konumuna (situation) borçludur.
Kayseri, Türkiye'nin önemli bir sanayi ve ticaret merkezi olmasına rağmen, bu gelişimi bulunduğu yerin tarımsal verimliliğine veya iklim şartlarına değil; Orta Anadolu'daki merkezi konumu ve ulaşım yollarının (Erzurum-Ankara ve Samsun-Adana aksları) kesişme noktası olmasıyla sağladığı ticari fonksiyon çeşitliliğine dayanmaktadır. Diğer seçeneklerdeki şehirler ise (Bursa, Adana, Konya, Antalya) kuruluş yerlerinin sunduğu olağanüstü doğal kaynaklar (ova, iklim, su) sayesinde hiyerarşik üstünlük kazanmışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Kentsel hiyerarşideki şehirlerin kuruluş özelliklerini analiz et.
Bursa, Adana, Konya ve Antalya'nın çok güçlü 'site' (verimli toprak, su, iklim) avantajlarına sahip olduğu görülür.
Şehrin büyüme temelini anlamak için doğal kaynak tabanını değerlendirmek gerekir.
2
Kayseri'nin fiziksel coğrafya koşullarını diğerleriyle kıyasla.
Kayseri, İç Anadolu'nun bozkır kuşağında, tarımsal verimliliğin Adana veya Bursa kadar yüksek olmadığı bir alandadır.
Kuruluş yerinin sunduğu potansiyelin şehri büyütmeye yetip yetmediğini belirlemek için.
3
Kayseri'nin 'durum' (situation) özelliklerini değerlendir.
Kayseri'nin Doğu-Batı ve Kuzey-Güney ulaşım koridorlarının merkezinde bir 'düğüm noktası' olduğu görülür.
Ulaşım ve ticaret fonksiyonunun hiyerarşideki rolünü tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Şehirlerin Kuruluş Yeri (Site) ve Durumu (Situation) Arasındaki Farklar

Alternatif Yöntem

Şehirleri 'Eğer bu şehir deniz kıyısında veya verimli bir ovada olmasaydı bu kadar büyür müydü?' sorusuyla test edin. Bursa, Adana ve Antalya için cevap 'hayır' veya 'zor' iken; Kayseri tarihi boyunca zaten bu imkânlar kısıtlıyken sadece ticaret yolları sayesinde büyük bir merkez olmuştur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Bu konudan daha fazla soru