Soru

Zorluk: ZorTBMM Üyeliği ve Seçilme Yeterliliği

1982 Anayasası’nın “Milletvekili seçilme yeterliliği” başlıklı 7676. maddesinde yer alan hükümler ile ilgili seçim mevzuatı dikkate alındığında; aşağıdaki kişilerden hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde anayasal bir engel bulunmamaktadır?

  1. A
    Kasten işlediği bir suçtan dolayı toplamda 1818 ay hapis cezasına mahkûm olan ve bu cezası genel afla ortadan kalkan kişi
  2. B
    Zimmet suçundan dolayı 55 ay hapis cezasına çarptırılan ve cezası infaz edilerek adli sicil kaydı oluşan kişi
  3. Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 33 yıl hapis cezasına hüküm giymiş olan kişiCevap
  4. D
    Okuma yazma bilen ancak herhangi bir ilkokul diplomasına sahip olmayan 2424 yaşındaki kişi
  5. E
    Bir kamu kurumunda devlet memuru olarak görev yapmaktayken görevinden çekilmeden milletvekili adaylığı için başvuran kişi

Cevap

Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 33 yıl hapis cezasına hüküm giymiş olan kişi
Doğru seçenekte belirtilen taksirli suçlardan dolayı hüküm giymiş olma durumu, 1982 Anayasası'nın 7676. maddesinde açıkça bir engel olarak sayılmamıştır. Anayasa metninde yer alan 'taksirli suçlar hariç' ibaresi uyarınca, kişinin taksirli (istem dışı/kusurlu) bir suçtan dolayı aldığı hapis cezasının süresi (örneğin 33 yıl veya daha fazla olması) milletvekili seçilmesine engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Taksirli suçların kapsamını değerlendir
Taksirli (kusurlu/istem dışı) suçlar, Anayasa'nın 7676. maddesinde seçilme engeli teşkil eden 'bir yıl veya daha fazla hapis' kuralının dışında bırakılmıştır.
Anayasa metni 'taksirli suçlar hariç' ifadesini kullanarak bu tür suçlardan alınan cezaların süresi ne olursa olsun seçilme yeterliliğini etkilemeyeceğini hükme bağlamıştır.
2
Kasten işlenen suçlar ve af etkisini incele
Kasten işlenen suçlarda 11 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar, affa uğrasalar bile seçilemezler.
Genel veya özel af, mahkûmiyetin hukuki sonuçlarını milletvekilliği seçilme yeterliliği açısından ortadan kaldırmaz.
3
Yüz kızartıcı suçların niteliğini analiz et
Zimmet, rüşvet, hırsızlık gibi suçlarda sürenin bir önemi yoktur.
Yüz kızartıcı suçlarla hüküm giymek, miktar ne olursa olsun ve af gelse dahi seçilme yeterliliğini kalıcı olarak engeller.
4
Eğitim ve idari şartları kontrol et
İlkokul mezuniyeti ve memurlar için istifa zorunluluğu adaylık için ön şarttır.
Anayasal şartlar (diploma) ve yasal prosedürler (istifa) tamamlanmadan adaylık geçerlilik kazanmaz.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Kısıtlamalar

İpuçları

1
Anayasa'daki 11 yıllık hapis cezası sınırının hangi suç türlerini dışarıda bıraktığına odaklanın.
2
Yüz kızartıcı suçlarda (zimmet, hırsızlık vb.) sürenin ve affın etkisini hatırlayın; ayrıca taksirli suçların özel durumuna bakın.
3
Taksirli suçlar, süresi ne olursa olsun milletvekili seçilme yeterliliğini etkilemeyen tek hapis cezası türüdür.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili seçilemeyen ve görevinden istifa eden kamu görevlilerinden hangilerinin mesleklerine geri dönemeyeceğini (yüksek yargı mensupları, hakim/savcılar, TSK mensupları) çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla