Soru

Zorluk: OrtaOrdu Teşkilatı

Osmanlı Devleti’nin klasik askeri teşkilatında yer alan 'Kapıkulu Askerleri' ile 'Eyalet Askerleri' (Tımarlı Sipahiler) arasındaki farkları özetleyen aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:

KriterKapıkulu AskerleriEyalet Askerleri (Tımarlı Sipahi)
Sistem DayanağıDevşirme ve Pençik SistemiTımar Sistemi
Gelir KaynağıHazine (Ulufe ve Cülus)Toprak Gelirleri (Dirlik)
Yaşam YeriBaşkent (İstanbul) ve SarayTaşra (Eyaletler)
Askeri StatüDaimi / ProfesyonelSeferlik / Toprağa Dayalı

Bu tablo ve Osmanlı ordu teşkilatı genel bilgileri doğrultusunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kapıkulu askerleri, padişahın şahsına bağlı olup merkezi otoritenin en önemli koruyucusudur.
  2. B
    Tımarlı Sipahiler, devlet hazinesine doğrudan nakit yükü getirmeden ordunun büyük bir kısmını oluşturur.
  3. Kapıkulu askerleri ve Tımarlı Sipahiler, orduya alım süreçlerinde aynı insan kaynağına ve kültürel kökene dayanmaktadır.Cevap
  4. D
    Kapıkulu askerleri için ödenen 'Ulufe' miktarı, devletin mali durumuyla doğrudan ilişkilidir.
  5. E
    Tımarlı Sipahiler barış zamanında bulundukları bölgelerin güvenliğini sağlamak ve üretimi denetlemekle görevlidir.

Cevap

Kapıkulu askerleri ile Tımarlı Sipahilerin orduya alım süreçlerinde aynı insan kaynağına dayandığını belirten seçenek yanlıştır.
Osmanlı askeri teşkilatında Kapıkulu askerleri (Yeniçeriler, Cebeciler vb.) gayrimüslim tebaadan seçilen 'Devşirme' kökenli kişilerden oluşurken; Eyalet ordusunun temelini oluşturan Tımarlı Sipahiler ve Cebellüler, Müslüman Türklerden oluşan bir sınıftır. Bu iki grubun orduya alınış yöntemleri (Devşirme vs. Tımar/Cebellü) ve etnik-kültürel altyapıları birbirine zıttır.

Adım Adım Çözüm

1
Kapıkulu askerlerinin kaynağını belirle.
Kapıkulu birimleri (Yeniçeriler vb.) Devşirme ve Pençik sistemleri ile Hristiyan çocukların İslamlaştırılması ve eğitilmesiyle oluşturulur.
Merkez ordusunun insan kaynağını anlamak için gereklidir.
2
Eyalet askerlerinin (Tımarlı Sipahi) kaynağını belirle.
Tımarlı Sipahiler ve onların yetiştirmekle yükümlü olduğu 'Cebellü' adı verilen askerler, ağırlıklı olarak Türk ve Müslüman tebaadan oluşur.
Taşra ordusunun demografik yapısını ayırt etmek için gereklidir.
3
İki grubu karşılaştırarak çıkarım yap.
Her iki grup da Osmanlı ordusunun parçası olsa da; bir taraf devşirme kökenli maaşlı profesyoneller, diğer taraf ise Türk-Müslüman kökenli toprağa dayalı süvarilerdir. Dolayısıyla insan kaynakları tamamen farklıdır.
Soruda istenen yanlış eşleştirmeyi doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Ordu Yapısında Kapıkulu ve Eyalet Ayrımı

İpuçları

1
Osmanlı ordusunda maaş alanlar ile topraktan geçinenlerin kökenlerine (Türk mü yoksa devşirme mi?) odaklanın.
2
Yeniçerilerin Müslüman olmayan ailelerden alındığını, Sipahilerin ise genellikle Türkmenlerden oluştuğunu hatırlayın.
3
Kapıkulu askerlerinin temelini Pençik ve Devşirme oluştururken, Eyalet askerlerinin kaynağı Tımar sistemindeki Cebellülerdir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'daki yardımcı kuvvetler (Sakalar, Turnalar, Cerahorlar) ve görevlerini içeren bir eşleştirme tablosu üzerinde çalışarak geri hizmet birimleri konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken şu mantığı kurabilirsiniz: 'Eğer herkes devşirme olsaydı, Anadolu'daki Türk nüfusu orduda nasıl temsil edilirdi?' Bu soru sizi Tımarlı Sipahilerin Türk kökenli olduğu gerçeğine götürecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla