Göktürk Devleti'nde İstemi Yabgu döneminde Sasanilerle ittifak kurularak Akhun Devleti'nin ortadan kaldırılması ve ardından Sasanilere karşı Bizans (Doğu Roma) ile diplomatik temasların başlatılması, Türk dış politikasının önemli dönüm noktalarından biridir. Bizans kaynaklarına göre, yılında İstemi Yabgu tarafından gönderilen Maniakh başkanlığındaki heyet İstanbul'a ulaşmış; buna karşılık Bizans İmparatoru Justinos da Zemarkhos'u elçi olarak Göktürk sarayına göndermiştir.
Bu bilgiler ve dönemin siyasi koşulları dikkate alındığında, Göktürk Devleti'nin dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- ASiyasi ittifakların belirlenmesinde ekonomik çıkar ve İpek Yolu hâkimiyeti gibi unsurların öncelendiği
- BGöktürklerin, Batı dünyası ve yerleşik devletlerle kurumsal düzeyde diplomatik münasebet kurabilecek devlet kapasitesine sahip olduğu
- Bizans ile kurulan bu ilk resmi temasın, Anadolu'nun kalıcı bir Türk yurdu haline getirilmesi amacıyla başlatılan sistemli bir fetih harekâtının parçası olduğuCevap
- DOrta Asya merkezli siyasi otoritenin, Yakın Doğu ve Avrupa'yı etkileyen güç dengelerinde aktif bir aktör haline geldiği
- EDış politikada pragmatik bir yol izlenerek, ortak çıkarlar doğrultusunda farklı inanç grubundaki devletlerle iş birliği yapılabildiği
Cevap
Bizans ile kurulan elçilik ilişkilerinin Anadolu'nun fethi veya kalıcı yurt edinilmesi amacıyla yapıldığı söylenemez; bu ilişkiler İpek Yolu ticareti ve Sasani baskısını kırma amaçlı stratejik ortaklıklardır.
Doğru seçenek olan 'Bizans ile kurulan bu temasın Anadolu'nun fethi amacı taşıdığı' ifadesi yanlıştır. Çünkü yılında gerçekleşen Maniakh heyetinin İstanbul ziyareti, tamamen İpek Yolu ticaretinde Sasanilerin koyduğu engelleri aşmak ve Sasanilere karşı askeri-siyasi bir cephe oluşturmak içindir. Anadolu'nun sistemli bir şekilde fethedilmesi ve yurt edinilmesi, yaklaşık yıl sonra Selçuklular döneminde gündeme gelecektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İpek Yolu Diplomasisi ve Bizans-Göktürk İttifakı
İpuçları
1
Metindeki elçilik trafiğinin yapıldığı tarihe () dikkat edin.
2
Türklerin Anadolu'yu fethetme süreci hangi dönemde başlamıştır? Göktürkler bu dönemde mi yaşamıştır?
3
İstemi Yabgu'nun amacı İpek Yolu'nu kontrol etmekti. Anadolu'nun fethi ise Malazgirt Savaşı sonrası bir hedeftir.
Daha Fazla Pratik
İstemi Yabgu'nun Bizans ile yaptığı bu ittifakın Sasaniler üzerindeki uzun vadeli etkilerini ve bu durumun Türk-İslam tarihine giden yoldaki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s