I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti; bir yandan müttefiklerine askerî destek sağlamak amacıyla kendi sınırları dışındaki Galiçya, Romanya ve Makedonya hatlarına birlikler sevk etmiş, diğer yandan kendi toprak bütünlüğünü korumak adına Irak, Suriye-Filistin ve Hicaz-Yemen cephelerinde savunma muharebeleri yürütmüştür.
Bu cephelerdeki askerî ve stratejik gelişmeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AGaliçya ve Makedonya'ya kolordu düzeyinde asker gönderilmesi, İttifak Devletleri'nin Doğu Avrupa ve Balkanlar'daki cephe hatlarını takviye etme amacına hizmet etmiştir.
- BIrak Cephesi'nde Kut'ül Amare'de kazanılan büyük zafere ve İngiliz tümeninin esir alınmasına rağmen, sonrasında İngiliz kuvvetlerinin yeniden ilerleyişi ile Bağdat kaybedilmiştir.
- CRusya'nın savaştan çekilmesini sağlayan Brest-Litovsk Antlaşması sonrasında müttefiklere yardım amacıyla Doğu Avrupa'ya gönderilmiş olan Osmanlı birlikleri bu cephelerden tahliye edilmiştir.
- Irak ve Hicaz-Yemen savunma cephelerinde elde edilen yerel askerî başarılar sayesinde Basra Körfezi ve Kızıldeniz kıyılarındaki Osmanlı egemenliği savaşın sonuna kadar kesintisiz korunmuştur.Cevap
- ESuriye-Filistin Cephesi'ndeki genel geri çekilme sürecinde Mustafa Kemal Paşa komutasındaki 7. Ordu birlikleri Halep'in kuzeyinde bir savunma hattı kurarak düşman ilerleyişini durdurmuştur.
Cevap
Irak ve Hicaz-Yemen cephelerinde yerel başarılar elde edilmesine karşın Basra Körfezi ve Kızıldeniz kıyılarındaki egemenliğin savaş sonuna kadar korunduğu iddiası yanlıştır.
Irak Cephesi'nde Kut'ül Amare Zaferi kazanılmış, Hicaz-Yemen Cephesi'nde Fahreddin Paşa Medine'yi kahramanca savunmuş olsa da; İngilizlerin Basra Körfezi'nden başlattığı harekât neticesinde Bağdat işgal edilmiş ve Hicaz'da Şerif Hüseyin isyanı ile geniş topraklar kaybedilmiştir. Dolayısıyla Basra Körfezi ve Kızıldeniz kıyılarındaki Osmanlı egemenliğinin savaş sonuna kadar eksiksiz korunduğu bilgisi tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin Savunma ve Yardım Cephelerindeki Stratejik Dinamikleri
İpuçları
1
Kut'ül Amare ve Medine savunmaları gibi önemli taktiksel zaferlerin cephelerin genel nihai neticesini tamamen değiştirip değiştirmediğini düşününüz.
2
Irak ve Hicaz-Yemen cephelerindeki İngiliz ilerleyişinin petrol sahaları ve Basra/Bağdat üzerindeki hâkimiyetine odaklanınız.
3
Osmanlı ordusunun kazandığı yerel zaferlere rağmen Mondros Ateşkesi imzalandığında Basra ve Bağdat'ın fiilen işgal altında olduğunu hatırlayınız.
Daha Fazla Pratik
Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada Mustafa Kemal Paşa'nın başında bulunduğu Yıldırım Orduları Grubu'nun pozisyonunu ve Fahreddin Paşa'nın Medine'deki direniş sürecini pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Öncelikle yardım cepheleri (Galiçya, Romanya, Makedonya) ile savunma cephelerinin (Irak, Hicaz-Yemen, Suriye-Filistin) temel amaç ve sonuçlarını eşleştirerek tarihsel kronolojiye ve coğrafi kayıplara aykırı olan kesin hükümlü seçeneği tespit ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s