Soru

Zorluk: ZorYazım Kuralları

Diplomatik metinlerde ve akademik raporlarda kullanılan birleşik kelimelerin yazımı, mesajın resmî niteliği ve doğruluğu açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

  1. A
    Milletlerarası ticaret hukukuna dair yapılan yeni düzenlemeler, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
  2. B
    Şehirler arası seyahatlerde kullanılan yeni nesil araçlar, konfor ve güvenliği bir arada sunarak yolcu memnuniyetini artırıyor.
  3. C
    Uluslararası bilimsel kongreye katılan araştırmacılar, elde ettikleri verileri sıra dışı bir sunumla meslektaşlarıyla paylaştı.
  4. Gelişen teknolojiyle birlikte devletlerarası siber güvenlik protokollerinin tüm kurumlarca güncellenmesi zorunlu hâle geldi.Cevap
  5. E
    Kurum içi yazışmalarda ve birimler arası iletişimde kullanılan dilin net olması, iş süreçlerinin aksamadan yürümesini sağlar.

Cevap

D seçeneğinde yer alan 'devletlerarası' sözcüğü ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre 'arası' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler kural olarak ayrı yazılır (örneğin: şehirler arası, devletler arası, öğrenciler arası). Ancak 'uluslararası' ve 'milletlerarası' sözcükleri bu kuralın istisnası olarak kalıplaşmış kabul edilir ve bitişik yazılır. İlgili seçenekte 'devletlerarası' şeklinde bitişik yazılan ifade bu kurala aykırıdır; 'devletler arası' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik kelimeleri tespit etme
'Milletlerarası', 'Şehirler arası', 'Uluslararası', 'sıra dışı', 'devletlerarası', 'kurum içi', 'birimler arası' ifadeleri incelenir.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
'Arası' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygulama
TDK'ye göre 'uluslararası' ve 'milletlerarası' kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılırken; 'şehirler arası', 'devletler arası', 'birimler arası' gibi diğer örnekler ayrı yazılır.
KPSS'de sıklıkla sorulan istisnai ve kurala bağlı birleşik kelimelerin ayrımını yapmak gerekir.
3
Yanlış yazılan ifadeyi belirleme
D seçeneğinde 'devletlerarası' şeklinde bitişik yazılan ifadenin 'devletler arası' şeklinde ayrı yazılması gerektiği tespit edilir.
Kalıplaşmış istisnalar dışında kalan 'arası'lı tamlamaların ayrı yazılma kuralına aykırılık bulunmuştur.

Anahtar Kavram

Arası sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı

İpuçları

1
'Arası' sözcüğüyle kurulan kelimelerin hangilerinin istisna olarak bitişik yazıldığını hatırlamaya çalışın.
2
'Uluslararası' ve 'milletlerarası' sözcükleri TDK'ye göre istisnai olarak bitişik yazılır, ancak diğerleri kurala tabidir.
3
'Devletler arası' ve 'şehirler arası' gibi ifadeler, 'uluslararası' sözcüğünün aksine her zaman ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

İç, dış ve sıra sözcükleriyle kurulan diğer birleşik kelimelerin (hafta içi, yurt dışı, ardı sıra) yazımını tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğün kalıplaşıp kalıplaşmadığını test etmek için benzer yapılarla (yollar arası, birimler arası) kıyaslayabilirsiniz; eğer genel kurala uyuyorsa ayrı yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla