10 Ağustos 1920 tarihinde Osmanlı Hükûmeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Sevr Antlaşması, Millî Mücadele hareketini yürüten Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kesin bir dille reddedilmiştir. TBMM, millet iradesini temsil eden meclis onayından geçmeyen bu antlaşmayı hukuken geçersiz saymış ve 19 Ağustos 1920 tarihli oturumunda antlaşmayı imzalayanlar hakkında yasal işlem başlatmıştır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, TBMM'nin Sevr Antlaşması'na karşı doğrudan aldığı hukuki ve siyasi kararlar arasında yer alır?
- ASon Osmanlı Mebusan Meclisinde Misakımillî kararlarının kabul edilmesi
- BTemsil Heyeti ile İstanbul Hükûmeti arasında Amasya Görüşmelerinin yapılması
- Antlaşmayı imzalayanların ve onaylayanların vatan haini ilan edilmesiCevap
- DDoğu Cephesi'ndeki muharebeleri sonlandıran Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
- EAskerî çatışmaları sona erdirmek amacıyla Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın akdedilmesi
Cevap
Antlaşmayı imzalayanların ve onaylayanların vatan haini ilan edilmesi
Sevr Antlaşması'nın 10 Ağustos 1920'de imzalanması üzerine Ankara'daki TBMM Hükûmeti antlaşmayı kesinlikle tanımadığını bildirmiştir. 19 Ağustos 1920'de toplanan TBMM, antlaşmayı imzalayanları ve Saltanat Şûrasında onaylayanları 'vatan haini' ilan etmiş, bu kişilerin Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamında İstiklal Mahkemelerinde yargılanmalarına karar vermiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sevr Antlaşması'nın Hukuki Geçersizliği ve TBMM'nin Kararları
İpuçları
1
TBMM'nin bu antlaşmayı onaylayan ve imzalayan Osmanlı heyeti üyelerine karşı aldığı yasal/cezai yaptırımı düşününüz.
2
TBMM, meclis iradesini yok sayan ve vatanın bölünmesini öngören bu antlaşmayı imzalayanları Hıyanet-i Vataniye Kanunu kapsamında değerlendirmiştir.
3
19 Ağustos 1920 tarihli TBMM oturumunda, Saltanat Şûrası üyeleri ve imza heyeti 'vatan haini' ilan edilerek vatandaşlıktan çıkarılmıştır.
Daha Fazla Pratik
Sevr Antlaşması'nı görüşmek üzere toplanan Saltanat Şûrasında antlaşmaya muhalif kalan tek devlet adamı olan Topçu Feriki Rıza Paşa'nın tutumu ve antlaşmanın hukuki geçersizlik nedenleri incelenebilir.
Alternatif Yöntem
Kronolojik eleme yöntemiyle Sevr Antlaşması'ndan (Ağustos 1920) önce gerçekleşen olaylar (Amasya Görüşmeleri, Misakımillî) ile cephelerdeki muharebeler sonucu imzalanan antlaşmalar (Gümrü, Mudanya) elenerek TBMM'nin Sevr'e karşı doğrudan gösterdiği hukuki tepkiye ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 0s