Soru

Zorluk: OrtaToprak Sistemi

Osmanlı Devleti’nde topraklar mülkiyet haklarına göre; mülkiyeti devlete ait olan "Mirî", şahıslara ait olan "Mülk" ve gelirleri sosyal veya dini amaçlara ayrılan "Vakıf" araziler olmak üzere kısımlara ayrılmıştır. Devlet, ülke topraklarının çok büyük bir kısmını "Mirî Arazi" statüsünde tutarak mülkiyeti (rakkabe) kendi üzerinde bırakmış, halka ise toprağı işleme (tasarruf) hakkını vermiştir. Osmanlı Devleti'nin bu uygulama ile ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Toprak üzerinde güçlü bir aristokrat sınıfın oluşmasını engelleyerek merkezi otoriteyi korumakCevap
  2. B
    Şer'i vergi sisteminden tamamen vazgeçerek sadece örfi vergiler toplamak
  3. C
    Tarımsal üretimi kademeli olarak azaltarak ticari faaliyetleri tekelleştirmek
  4. D
    Göçebelerin yerleşik hayata geçmesini engelleyerek hayvancılık gelirlerini artırmak
  5. E
    Lonca teşkilatının hammadde ihtiyacını karşılamak için serbest piyasa ekonomisine geçmek

Cevap

Toprak üzerinde güçlü bir aristokrat sınıfın oluşmasını engelleyerek merkezi otoriteyi korumak
Osmanlı toprak sisteminde devletin toprakların sahibi olması, Avrupa'dakinin aksine bir toprak aristokrasisinin veya feodalitenin oluşmasını engellemiştir. Bu sayede yerel güçlerin padişahın otoritesine rakip olması önlenmiş ve merkezi devlet yapısı korunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Mirî arazi kavramını analiz etme
Mirî arazinin mülkiyeti (rakkabe) devlete, kullanım hakkı (tasarruf) ise reayaya (halka) aittir.
Sistemin temel işleyişini anlamak için mülkiyet ve kullanım ayrımını netleştirmek gerekir.
2
Merkezi otorite ile toprak mülkiyeti arasındaki ilişkiyi kurma
Eğer topraklar şahısların mülkiyetinde olsaydı, bu topraklar babadan oğula geçerek büyük toprak sahiplerinin ve yerel güç odaklarının oluşmasına yol açabilirdi.
Toprak mülkiyetinin devlette kalması, bireylerin ekonomik güç biriktirerek devlete başkaldırmasını önleyen bir güvenlik mekanizmasıdır.
3
Doğru seçeneği belirleme
Devletin toprak üzerindeki mutlak hakimiyeti, merkezi otoritenin korunmasını sağlar ve feodal bir yapının (aristokrasinin) oluşmasını engeller.
Osmanlı yönetim anlayışında 'güçlü devlet' ideali, yerel otoritelerin zayıf tutulmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Mirî Arazi Rejimi ve Merkeziyetçi Yapı

İpuçları

1
Mülkiyetin devlette kalması, toprağın babadan oğula mülk olarak geçememesi demektir.
2
Avrupa'daki 'Lordlar' veya 'Derebeyleri' gibi çok büyük topraklara sahip güçlü sınıfların Osmanlı'da olup olmadığını düşünün.
3
Devletin en çok korktuğu şey, padişahın gücünü sarsabilecek yerel güç odaklarının oluşmasıdır.

Daha Fazla Pratik

Mirî arazi sisteminin bozulmasıyla ortaya çıkan 'Âyanlık' kurumunu inceleyerek merkezi otorite ile toprak ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla