Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin yıllık ortalama indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde; izoterm eğrilerinin Ege kıyılarından iç kesimlere doğru, Akdeniz kıyılarına oranla daha derin bir şekilde sokulduğu ve denizel etkilerin daha geniş bir alanda hissedildiği görülmektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dağların kıyı çizgisine dik uzanarak denizel havanın iç kısımlara girmesine olanak sağlamasıCevap
  2. B
    Ege Bölgesi'nde yükselti ortalamasının İç Anadolu Bölgesi'ne göre daha az olması
  3. C
    Ege kıyılarında enlem etkisinin Akdeniz kıyılarına göre sıcaklık değerlerini daha fazla artırması
  4. D
    Bölgede etkili olan Lodos rüzgarlarının kış mevsiminde sıcaklıkları belirgin şekilde yükseltmesi
  5. E
    Batı Anadolu'daki maki bitki örtüsünün nemi tutarak sıcaklık farklarını azaltması

Cevap

Batı Anadolu'da dağların kıyıya dik uzanması sonucunda denizel etkinin iç kesimlere kolayca sokulabilmesi
Doğru seçenek, Türkiye'deki dağ uzanış doğrultularının iklim üzerindeki etkisini vurgulamaktadır. Ege Bölgesi'nde dağlar kıyıya dik (90∘90^{\circ}) uzandığı için deniz üzerinden gelen nemli ve ılıman hava kütleleri graben ovaları boyunca yaklaşık 150150-200200 km içeriye kadar girebilmektedir. Bu durum yıllık ortalama izotermlerin de kıyıdan içeriye doğru geniş kavisler çizerek sokulmasına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Harita türünü analiz etme
Haritanın 'indirgenmiş' olduğu saptanmıştır. Bu, yükselti faktörünün hesaplamadan çıkarıldığı anlamına gelir.
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti farkları sıcaklık üzerinde etkili değildir, sadece enlem ve denizellik/karasallık etkili olur.
2
Bölgesel kıyaslama yapma
Ege'de izotermlerin içeriye doğru geniş bir yayılım gösterdiği, Akdeniz'de ise kıyıya daha paralel kaldığı gözlemlenmiştir.
İzotermlerin içeri sokulması, denizelliğin ne kadar derine nüfuz edebildiği ile doğrudan ilişkilidir.
3
Yer şekilleri ve iklim ilişkisini kurma
Ege'de dağların uzanışının (dik uzanış) bu geçişe izin verdiği sonucuna varılmıştır.
Akdeniz ve Karadeniz'de dağlar kıyıya paralel uzanarak denizel etkiyi engellerken, Ege'de dağlar arasındaki oluklar bu etkinin iç kısımlara taşınmasını sağlar.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yer Şekillerinin (Dağların Uzanışı) Denizelliğe Etkisi

İpuçları

1
Soruda geçen 'indirgenmiş' kelimesinin sıcaklık hesaplamasındaki anlamını hatırlayın.
2
İzoterm eğrilerinin kıyıdan iç kesimlere doğru sokulması, denizelliğin (nemin) içeri girip giremediğiyle ilgilidir.
3
Ege ve Akdeniz kıyılarındaki dağların denize göre uzanış doğrultularını kıyaslayın.

Daha Fazla Pratik

İndirgenmiş ve gerçek sıcaklık haritaları arasındaki farkın en az olduğu ve en fazla olduğu bölgeleri harita üzerinde çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Harita okuma tekniği: Eğer izotermler kıyıya paralel gidiyorsa (Karadeniz/Akdeniz gibi), bir engel (dağ) var demektir. Eğer izotermler içeriye doğru bükülüyorsa, o bölgede deniz etkisinin içeri girmesine izin veren bir boşluk veya dik uzanış vardır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Bu konudan daha fazla soru