Soru

Zorluk: ZorMudanya Ateşkes Antlaşması

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda yer alan "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılacaktır." maddesi, diplomasi tarihi açısından kritik bir dönüm noktasıdır. Bir devletin başkentinin idaresinin, o devletin mevcut hükümeti yerine başka bir siyasi otoriteye devredilmesinin uluslararası hukukta özel bir karşılığı bulunmaktadır.

Buna göre, söz konusu maddeyle ulaşılabilecek en temel siyasi çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İtilaf Devletleri'nin, Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığının sona erdiğini kabul ettiğiCevap
  2. B
    Mondros Ateşkes Antlaşması ile başlayan fiilen sona erme sürecinin askeri başarılarla durdurulduğu
  3. C
    Sevr Antlaşması'nın Boğazlar üzerindeki tüm hükümlerinin TBMM lehine tamamen tasfiye edildiği
  4. D
    Osmanlı saltanatının resmen kaldırılarak milli egemenliğin tam olarak tescil edildiği
  5. E
    Doğu Trakya'nın kurtarılması için gereken askeri harekatın diplomatik yollarla engellendiği

Cevap

İtilaf Devletleri'nin İstanbul'un yönetimini TBMM'ye bırakması, Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığının sona erdiğini kabul ettikleri anlamına gelir.
Uluslararası hukukta bir devletin başkentinin yönetimi, o devletin hükümeti dışındaki bir otoriteye (TBMM) devrediliyorsa, mevcut devletin (Osmanlı) hukuki varlığı tanınmıyor demektir. Bu nedenle Mudanya, Osmanlı'nın hukuken sona erdiği belge olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşma maddesinde geçen idare devrini analiz et.
İstanbul'un (Osmanlı başkenti) yönetiminin TBMM'ye bırakıldığı görülür.
Başkentin statüsü, devletin varlığıyla doğrudan ilişkilidir.
2
Devletlerin sona erme aşamalarını (fiilen, hukuken, resmen) karşılaştır.
Başkentin başka bir güce teslim edilmesi 'hukuken sona erme' kavramına karşılık gelir.
Hukuki otoritenin tanınmaması durumunu tespit etmek için.
3
Maddenin siyasi sonucunu sentezle.
Osmanlı Devleti'nin başkentinde yetkisiz kılınmasıyla hukuki varlığının bittiği sonucuna ulaşılır.
Doğru siyasi çıkarımı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Osmanlı Devleti'nin Sona Erme Aşamaları

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin sona erme sürecini üç aşamada (fiilen, hukuken, resmen) düşünün.
2
Bir devletin başkentinin idaresinin başka bir güce verilmesi, o devletin otoritesinin hukuk önünde bittiğini gösterir.
3
Mondros fiilen, Mudanya hukuken, Saltanatın kaldırılması ise resmen sona ermedir.

Daha Fazla Pratik

Mudanya sonrasında Saltanatın kaldırılma gerekçelerini inceleyerek diplomatik süreçlerin iç siyasete etkisini araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik ve kavramsal bir tablo yaparak 'Sona Erme' türlerini eşleştirmek hata payını sıfıra indirir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla