Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Temmuz ayı deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık dağılışını gösteren bir izoterm haritası incelendiğinde; en yüksek sıcaklıkların Güneydoğu Anadolu'da, en düşük sıcaklıkların ise Kuzeydoğu Anadolu'da olduğu görülür.

Bu haritadaki veriler ve sıcaklık dağılışı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Sıcaklık değerleri genel olarak güneyden kuzeye doğru azalmaktadır.
  2. B
    Kuzeydoğu Anadolu'da sıcaklıkların düşük olmasında enlem faktörü etkilidir.
  3. Bölgelerin yükselti değerlerinin sıcaklık üzerindeki etkisi belirgindir.Cevap
  4. D
    Güneydoğu Anadolu'da en yüksek sıcaklıkların görülmesinde karasallık etkilidir.
  5. E
    En yüksek ve en düşük sıcaklıklar arasındaki fark 10∘C10^\circ C’den fazladır.

Cevap

Bölgelerin yükselti değerlerinin sıcaklık üzerindeki etkisinin belirgin olduğu yargısına ulaşılamaz çünkü indirgenmiş haritalarda yükselti etkisi yok sayılır.
Deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken, Türkiye'nin her yerinin yükseltisi 00 metre kabul edilir. Bu nedenle, bu tür haritalarda sıcaklıkların dağılışı üzerinde yükselti değerlerinin bir etkisi yoktur ve haritadan yükselti-sıcaklık ilişkisine dair bir çıkarım yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Harita türünü belirle.
Soru, 'deniz seviyesine indirgenmiş' sıcaklık haritasını temel almaktadır.
İndirgenmiş haritaların temel özelliği, tüm merkezlerin 00 metre kabul edilmesidir.
2
İndirgenmiş harita kurallarını hatırla.
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükseltiden kaynaklanan sıcaklık kaybı (her 200200 metrede 1∘C1^\circ C) gerçek sıcaklığa eklenir.
Bu işlemle yükselti faktörünün sıcaklık üzerindeki etkisi ortadan kaldırılır.
3
Seçenekleri bu kurala göre değerlendir.
C seçeneği yükseltinin etkisinden bahsetmektedir, ancak bu haritada yükselti bir değişken değildir.
İndirgenmiş haritalarda sadece enlem, karasallık-denizellik ve rüzgarlar gibi faktörler yorumlanabilir.

Anahtar Kavram

İndirgenmiş Sıcaklık Haritaları

İpuçları

1
'İndirgenmiş' ifadesinin teknik anlamını düşünün.
2
Bir yerin indirgenmiş sıcaklığı hesaplanırken hangi değişken formülden çıkarılır?
3
İndirgenmiş haritalarda yükselti her yerde sıfır kabul edildiği için yükselti farkı sıcaklık farkı yaratamaz.

Daha Fazla Pratik

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en fazla olduğu illeri (örneğin Erzurum) çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruda 'indirgenmiş' kelimesini gördüğünüzde zihninizde 'yükselti = 0' eşleşmesini yapın. Eğer seçeneklerde yükseltiden bahsediliyorsa, o seçenek indirgenmiş harita yorumu için geçersizdir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla