Examkin

Soru

Zorluk: ZorSon Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli

Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde "Kuvayımilliye’yi amil, irade-i milliyeyi hâkim kılmak esastır." kararı alınarak milli egemenlik vurgusu yapılmasına rağmen, 28 Ocak 1920’de Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî metninde milli egemenlik ilkesine açıkça yer verilmemiştir.

Misak-ı Millî beyannamesinde ulusal egemenlik kavramının dışarıda tutulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Meclis-i Mebusan’ın saltanat ve hilafet makamına hukuki olarak bağlı bir kurum niteliği taşımasıCevap
  2. B
    İstanbul Hükümeti’nin baskıları nedeniyle Müdafaa-i Hukuk düşüncesinin mecliste çoğunluk sağlayamaması
  3. C
    İtilaf Devletleri’nin meclis üzerindeki denetiminin radikal rejim değişikliklerine izin vermemesi
  4. D
    Misak-ı Millî’nin yalnızca dış politika ve toprak bütünlüğü konularını kapsayan bir beyanname olması
  5. E
    Wilson İlkeleri’nin halkın iradesinden ziyade sadece devletlerin sınır bütünlüğünü korumaya yönelik olması

Cevap

Misak-ı Millî kararlarında milli egemenlik ilkesine yer verilmemesinin temel nedeni, beyannameyi kabul eden kurum olan Osmanlı Mebusan Meclisi'nin monarşik bir düzene (saltanat ve hilafet) bağlı yasal bir organ olmasıdır.
Doğru seçenek, Meclis-i Mebusan'ın yasal statüsüne odaklanır. Osmanlı Devleti'nin anayasasına göre meclis, hükümdarın (padişah) otoritesi altında çalışır. Bu nedenle, halkın padişahtan üstün olduğunu savunan milli egemenlik ilkesinin bu meclis tarafından kabul edilmesi hukuken mümkün değildir. Misak-ı Millî bu sebeple 'bağımsızlık' beyannamesidir, 'egemenlik' beyannamesi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Belgeler arasındaki kavramsal farkı analiz etme
Kongrelerin (Erzurum/Sivas) sivil ve ihtilalci nitelikte olduğu, Meclis-i Mebusan'ın ise resmi ve anayasal bir organ olduğu saptanır.
Milli Mücadele'nin kongre safhası mevcut düzeni değiştirmeyi hedeflerken, Meclis mevcut düzenin bir parçasıdır.
2
Kurumsal kimlik ve meşruiyet zeminini değerlendirme
Osmanlı Meclisi'nin Kanun-i Esasi'ye göre padişaha bağlı olduğu ve bu çatının altında 'padişahın yetkilerini yok sayan' bir kararın (milli egemenlik) hukuken alınamayacağı anlaşılır.
Hukuki çelişkiyi önlemek ve meclisin meşruiyetini korumak için egemenlik değil, bağımsızlık (Misak-ı Millî) vurgulanmıştır.
3
Sonuç çıkarma
Milli egemenlik ilkesinin TBMM'nin açılışına kadar 'tam bağımsızlık' hedefinin gölgesinde tutulduğu sonucuna varılır.
Kurtuluş Savaşı'nın önceliği ülkeyi işgalden kurtarmaktır (bağımsızlık); rejim değişikliği (egemenlik) ise kurumun yapısıyla doğrudan ilgilidir.

Anahtar Kavram

Kurumsal Meşruiyet ve Milli Egemenlik - Bağımsızlık Ayrımı

İpuçları

1
Misak-ı Millî'yi kabul eden kurumun ismini ve kime bağlı olduğunu düşünün.
2
Kongreler (Erzurum-Sivas) padişahın denetimi dışında toplanırken, Mebusan Meclisi İstanbul'da, padişahın onayıyla çalışıyordu.
3
Hukuken padişahın meşruiyetini tanıyan bir meclis, padişahın yetkilerini halka veren 'ulusal egemenlik' kararını onaylayamaz.

Daha Fazla Pratik

Misak-ı Millî'nin ilanından sonra İstanbul'un resmen işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin kapatılmasının, Ankara'da TBMM'nin açılmasına nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Bağımsızlık' (Vatanın kurtuluşu) ve 'Egemenlik' (Yönetim şekli) kavramlarını ayırın. Misak-ı Millî vatanın kurtuluşu için çizilen son sınırları belirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli

Bu konudan daha fazla soru