Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye'nin yer şekilleri özellikleri ve rüzgârların karakteri dikkate alındığında; kış mevsiminde Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak vadi içlerine ve kıyıya doğru alçalan hava kütlelerinin, Rize ve çevresinde sıcaklığı mevsim normallerinin üzerine çıkararak turunçgil tarımına olanak tanıyan bir mikroklima alanı oluşturması aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin sonucudur?

  1. A
    Lodos
  2. B
    Samyeli (Keşişleme)
  3. C
    Karayel
  4. D
    Poyraz
  5. FönCevap

Cevap

Rize çevresinde turunçgil tarımına imkân tanıyan kış ılıklığının nedeni Fön rüzgârlarıdır.
Fön rüzgârları, bir dağ yamacını aşarak diğer yamaçta alçalan hava kütlesinin sürtünme yoluyla her 100 metrede 1∘C1^\circ C ısınması sonucu oluşur. Rize ve Artvin çevresinde kış mevsiminde etkili olan bu ısınma, bölgede normalde görülmesi beklenmeyen turunçgil (mikroklima) tarımına olanak sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hava kütlesinin hareket yönünü belirle.
Hava kütlesi, Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak kıyıya (Rize) doğru alçalmaktadır.
Alçalan hava kütleleri sürtünmenin etkisiyle ısınır.
2
Sıcaklık değişim oranını hesapla.
Yükselen hava her 200 metrede 1∘C1^\circ C soğurken, alçalan (fön karakterli) hava her 100 metrede 1∘C1^\circ C ısınır.
Adiyabatik ısınma oranı, sürtünme nedeniyle normal sıcaklık değişim oranından daha yüksektir.
3
Tarımsal sonuçla ilişkilendir.
Kışın yaşanan bu yapay ısınma, bölgede turunçgil ve zeytin gibi ürünlerin yetişebildiği bir mikroklima alanı oluşturur.
Bitkilerin yetişme sınırı kış ılıklığına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Fön rüzgârlarının mekanik ısınma etkisi ve mikroklima alanları oluşturması.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla