Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti, Türk adını siyasi bir topluluk ismi olarak kullanarak Orta Asya’daki dağınık kabileleri tek bir çatı altında toplamış ve Ötüken merkezli "Türk" kimliğini kurumsallaştırmıştır. Bu devletin Batı kanadını yöneten İstemi Yabgu'nun, İpek Yolu hakimiyeti için önce Sasanilerle birleşip Akunları ortadan kaldırması, ardından Sasanilere karşı Bizans ile ittifak kurması Türk dış politikasının ilk büyük stratejik hamleleri kabul edilir.

**Bu bilgiler ve I.I. Göktürk Devleti'nin genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi devletin siyasi ve ekonomik karakterini en kapsamlı şekilde yansıtmaktadır?**

  1. Hem ulusal bir kimlik inşası süreci başlatılmış hem de küresel ölçekte ekonomik çıkarları gözeten pragmatik bir denge siyaseti izlenmiştir.Cevap
  2. B
    "Türk" ismi ilk kez bu dönemde Orhun Abideleri gibi yazılı belgelerde devletin resmi diliyle bir millet adı olarak tanımlanmıştır.
  3. C
    Asya Hun Devleti'nden devralınan veraset sistemi, ilk kez bu dönemde ikili teşkilat modeliyle birleştirilerek merkezi otorite mutlak hale getirilmiştir.
  4. D
    Bizans ile kurulan ilk diplomatik münasebetler, Maniheizm ve Budizm gibi inançların Türkler arasında yayılmasını engelleyen katı bir kültürel izolasyonun sonucudur.
  5. E
    İpek Yolu üzerindeki Sasanî baskısı, Göktürklerin yerleşik hayata geçerek ticari koloniler kurmasını ve ilk kez para basarak ekonomiyi millileştirmesini zorunlu kılmıştır.

Cevap

Hem ulusal bir kimlik inşası süreci başlatılmış hem de küresel ölçekte ekonomik çıkarları gözeten pragmatik bir denge siyaseti izlenmiştir.
Ulusal kimlik inşası ve pragmatik dış politikanın bir arada yürütülmesi seçeneği doğrudur; çünkü Göktürkler Türk adını siyasi bir çatı olarak kullanan ilk devlet olmanın yanı sıra, İpek Yolu için Bizans ve Sasani gibi imparatorluklarla karmaşık diplomatik ağlar kuran ilk Türk devletidir.

Adım Adım Çözüm

1
"Türk" adının bir devlet ismi olarak seçilmesini analiz edin.
Bu durumun, Orta Asya'daki toplulukları etnik bir kimlik etrafında birleştirmeyi amaçlayan bir 'ulusal kimlik inşası' olduğu sonucuna varılır.
Türk adının ilk kez siyasi bir kimlik olarak kullanılması, kabilecilikten millet olma bilincine geçişi temsil eder.
2
İstemi Yabgu'nun dış politika hamlelerini (Sasanilerle birleşip Akunları yıkmak, sonra Bizansla birleşip Sasanileri zayıflatmak) değerlendirin.
Bu hamlelerin ideolojik değil, tamamen İpek Yolu ticaretini kontrol etme amaçlı 'pragmatik (faydacı) denge siyaseti' olduğu anlaşılır.
Dönemin büyük güçleri arasında sürekli değişen ittifaklar, devletin ekonomik çıkarlarını her şeyin üstünde tuttuğunu gösterir.
3
Seçeneklerdeki yanıltıcı unsurları (Orhun Abideleri, Maniheizm, Uygur özellikleri) ayıklayın.
Doğru sentezin hem milli kimliği hem de küresel stratejiyi içeren seçenek olduğu teyit edilir.
I. Göktürklerin ayırıcı özelliği, bozkır kültürünü muhafaza ederken dünya siyasetine yön veren diplomatik bir ağ kurmalarıdır.

Anahtar Kavram

I. Göktürk Devleti'nin Milli Kimlik ve Küresel Diplomasi Sentezi

İpuçları

1
İstemi Yabgu'nun ittifak değiştirmesi sadece dini veya kültürel mi yoksa ekonomik bir amaca mı hizmet ediyordu?

Daha Fazla Pratik

İstemi Yabgu döneminde Bizans'a gönderilen elçilik heyetlerinin (Maniakh gibi) Türk tarihinde diplomasi açısından önemi üzerine bir araştırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Göktürk Devleti

Bu konudan daha fazla soru