Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ot Formasyonu

Türkiye'de ot formasyonları; iklim şartları, yükselti basamakları ve beşerî müdahaleler gibi faktörlere bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Bu formasyonlar genel olarak bozkır (step) ve çayır (alpin çayırlar) şeklinde sınıflandırılmaktadır.

Buna göre, Türkiye'deki ot formasyonlarının dağılışı ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bozkırlar; yarı kurak iklim bölgelerinde ilkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz kuraklığıyla sararan üzerlik, geven ve yavşan otu gibi türlerden oluşur.
  2. B
    Erzurum-Kars ve Ardahan platolarında yaz yağışlarının etkisiyle gürleşen uzun boylu çayırlar, bu bölgelerde büyükbaş hayvancılığın gelişmesini sağlamıştır.
  3. C
    İç kesimlerdeki platolarda doğal orman örtüsünün insanlar tarafından tahrip edilmesi sonucunda ortaya çıkan ot toplulukları 'antropojen bozkır' olarak adlandırılır.
  4. Alpin çayırlar; nemli hava kütlelerine açık olan Marmara ve Ege Denizi kıyı kuşağındaki alçak düzlüklerde en geniş yayılış alanına sahiptir.Cevap
  5. E
    Dağların yüksek kesimlerinde düşük sıcaklıklara dayanıklı olan ve 'dağ çayırı' olarak da bilinen alpin topluluklar, orman yetişme sınırından sonra başlar.

Cevap

Alpin çayırlar deniz kıyısındaki alçak düzlüklerde değil, yüksek dağların zirve kuşağında görülür.
Alpin çayırlar, adından da anlaşılacağı üzere 'alpin' yani yüksek dağ kuşağına özgü bitki topluluklarıdır. Türkiye'de orman üst sınırının sona erdiği (yaklaşık 2000-2200 metre) seviyelerden itibaren başlarlar. Ege ve Marmara kıyı kuşağındaki alçak düzlüklerde ise iklim şartlarına bağlı olarak maki, garig veya orman formasyonları görülür; bu seviyelerde alpin çayırlara rastlanması coğrafi olarak mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Ot formasyonlarının türlerini ve konumlarını analiz et.
Bozkırlar iç kesimlerdeki platolarda, çayırlar ise yüksek dağlarda veya yaz yağışlı platolarda yer alır.
Bitki örtüsü dağılımı doğrudan iklim ve yükselti şartlarına bağlıdır.
2
'Alpin' teriminin coğrafi karşılığını değerlendir.
Alpin, yüksek dağ kuşağını ifade eder.
Alpin çayırların oluşabilmesi için sıcaklığın ağaç yetişmesine izin vermeyecek kadar düşük olduğu yüksek irtifalar gereklidir.
3
Seçenekte belirtilen kıyı kuşağı düzlüklerini incele.
Ege ve Marmara kıyı düzlükleri deniz seviyesindedir ve maki ya da orman formasyonlarına ev sahipliği yapar.
Kıyı bölgelerindeki alçak düzlüklerde kış ılıklığı hakimdir, bu da alpin çayırların ihtiyaç duyduğu düşük sıcaklık ve yüksek dağ şartlarıyla çelişir.

Anahtar Kavram

Bitki Örtüsünün Dikey Dağılımı ve Ot Formasyonları

İpuçları

1
'Alpin' kelimesi yüksek dağları ifade eder. Bitkinin nerede yetiştiğine odaklanın.
2
Ege ve Marmara kıyılarındaki alçak alanlarda sıcaklıklar yüksektir. Alpin çayırlar ise soğuk sever.
3
Orman üst sınırından sonra hangi bitki örtüsü kuşağı başlar ve bu kuşak deniz seviyesinde görülebilir mi?

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki orman üst sınırının bölgelere göre neden farklılık gösterdiğini (enlem ve bakı etkisi) araştırınız.

Alternatif Yöntem

Sıcaklık-Yükselti ilişkisini kullanın. Deniz seviyesinde sıcaklık yüksek olduğu için orada sadece nemle açıklanabilen bir bitki örtüsü değil, sıcaklığa da uyum sağlayan türler (maki gibi) bulunur.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla