Türkiye'de bazı kentsel yerleşmeler, yeraltı kaynaklarının doğrudan çıkarıldığı 'maden şehirleri' iken; bazıları hammaddenin çıkarılmadığı ancak enerji kaynağına veya ulaşıma yakınlık nedeniyle kurulan tesisler etrafında büyümüş 'sanayi şehirleri'dir.
Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisi kendi sınırları içinde ana hammadde çıkarımı yapılmamasına rağmen, enerji kaynağına yakınlık ilkesiyle kurulan ağır sanayi tesisleri sayesinde hızla büyüyerek ön plana çıkmış kentsel bir yerleşmedir?
- KarabükCevap
- BZonguldak
- CDivriği
- DSoma
- EMurgul
Cevap
Doğru cevap, maden çıkarılmamasına rağmen enerji kaynağına yakınlık nedeniyle demir-çelik sanayisinin kurulduğu Karabük'tür.
Karabük, Cumhuriyetin ilk yıllarında 13 haneli küçük bir yerleşme iken, 1937'de temeli atılan demir-çelik fabrikası sayesinde hızla büyümüş ve il statüsüne kadar yükselmiş tipik bir sanayi şehridir. Bu fabrikanın Karabük'e kurulmasının temel nedeni, demirin eritilmesi için ihtiyaç duyulan yüksek enerjiyi sağlayacak olan Zonguldak taş kömürü havzasına yakın olmasıdır. Şehirde demir madeni çıkarılmaz; hammadde Divriği (Sivas) gibi merkezlerden getirilir. Dolayısıyla bu kentsel yerleşme, maden çıkarım şehri değil, enerji kaynağına yakınlık ilkesiyle gelişmiş bir ağır sanayi şehridir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Şehirlerin Fonksiyonel Sınıflandırılması ve Sanayi Tesislerinin Kuruluş Yeri Faktörleri
İpuçları
1
Soruda istenen şehir, demir-çelik sanayisiyle tanınan ancak demir madeninin kendi sınırlarından çıkarılmadığı bir merkezdir.
2
Bu şehirdeki tesisler, dışarıdan getirilen demiri eritmek için gereken enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla taş kömürü havzasına (Zonguldak) yakın bir alana kurulmuştur.
3
Sivas-Divriği'den çıkarılan demir cevheri, trenlerle bu şehre getirilerek işlenmektedir. Cumhuriyet döneminin ilk ağır sanayi hamlelerinden birine ev sahipliği yaparak hızla büyüyen bu ilimiz hangisidir?
Daha Fazla Pratik
Türkiye'de hammaddeye yakınlık veya ulaşıma elverişlilik (liman) nedeniyle gelişen diğer sanayi şehirlerinin (örneğin İskenderun veya Batman) kuruluş hikayelerini ve asıl fonksiyonlarını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Sanayi kuruluşlarının yer seçiminde 'enerji kaynağına yakınlık' dendiğinde akla ilk gelmesi gereken örnek, Zonguldak taş kömürü havzasına yakın kurulan demir-çelik sanayileridir (Ereğli ve Karabük).
Tahmini Süre:1m 0s