Soru

Zorluk: OrtaTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

1982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları arasında yer alan "meclis araştırması" mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Belli bir konuda bilgi edinmek amacıyla yapılan incelemeden ibarettir.
  2. B
    Meclis araştırması açılmasına dair önergeler, siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından verilebilir.
  3. C
    Meclis araştırması yapılmasına dair süreç, TBMM Genel Kurulu tarafından alınan bir parlamento kararı ile başlatılır.
  4. D
    Devlet sırrı ve ticari sır niteliğindeki bilgiler, Anayasa uyarınca meclis araştırması kapsamı dışında tutulmuştur.
  5. Cumhurbaşkanı, gerekli gördüğü hallerde toplumun genelini ilgilendiren bir konuda meclis araştırması açılmasını talep edebilir.Cevap

Cevap

Cumhurbaşkanının meclis araştırması açılmasını talep edebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü bu yetki sadece milletvekillerine ve siyasi parti gruplarına aittir.
Cumhurbaşkanının meclis araştırması açılmasını talep etme yetkisi bulunmamaktadır. 1982 Anayasası'na göre bu denetim yolu sadece siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından verilen bir önerge ile başlatılabilir. Bu nedenle Cumhurbaşkanının talepte bulunabileceğini belirten seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis araştırmasının hukuki niteliğini belirle.
Meclis araştırması, yasama organının yürütmeyi veya toplumsal olayları denetleme ve bilgi edinme yetkisidir.
Yöntemin amacını anlamak, kimin başlatabileceğini saptamak için temeldir.
2
Başvuru ve başlatma usulünü kontrol et.
Önerge verme yetkisi siyasi parti gruplarına veya en az 20 milletvekiline aittir.
Anayasal usul kuralları denetim yolunun geçerliliğini belirler.
3
Yürütme organının bu süreçteki rolünü analiz et.
Cumhurbaşkanının denetim başlatma veya talep etme gibi bir yetkisi bulunmamaktadır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği denetim yetkisi denetlenen tarafından başlatılamaz.

Anahtar Kavram

Meclis Araştırması Usulü ve Sınırları

İpuçları

1
TBMM'nin denetim yollarının kimler tarafından başlatılabileceğini hatırlayın.
2
Yazılı soru, meclis araştırması ve genel görüşme gibi yöntemlerde yürütme organının (Cumhurbaşkanı) bir başlatma yetkisi var mıdır?
3
Meclis araştırması için gerekli olan asgari milletvekili sayısı 20'dir ve devlet/ticari sırlar bu araştırmanın kapsamı dışındadır.

Daha Fazla Pratik

Meclis araştırması ile meclis soruşturması arasındaki farkları (başvuru sayıları ve amaç bakımından) karşılaştırarak çalışmanız tavsiye edilir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla