Soru

Zorluk: Çok zorTBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

19821982 Anayasası’nda düzenlenen "TBMM’nin genel görev ve yetkileri" ile bu yetkilerin kullanım usulü ve hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Savaş ilanına karar vermek Meclisin yetkisinde olup, bu işlem "kanun" formunda tesis edildiğinden Cumhurbaşkanının geri gönderme yetkisine tabidir.
  2. B
    Para basılmasına karar vermek Meclisin genel görevleri arasındadır ve bu yetki bir "parlamento kararı" ile kullanıldığından Anayasa Mahkemesi denetimine tabi değildir.
  3. C
    Bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini kabul etmek Meclisin görevidir ve Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderilebilir.
  4. TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile genel ve özel af ilanına karar verebilir ve bu yetkisini "kanun" çıkararak kullanır.Cevap
  5. E
    Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak Meclisin yetkisinde olup, Meclis bu yetkisini bir "uygun bulma kanunu" ile yerine getirir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) oyu ile genel ve özel af ilanına karar verme yetkisine sahiptir ve bu yetki anayasal olarak "kanun" (Af Kanunu) formunda kullanılır.
Anayasa'nın 87. maddesi uyarınca TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile genel ve özel af ilanına karar verebilir. Doktrinde ve Anayasa Mahkemesi kararlarında bu işlemin "Af Kanunu" adı altında bir kanun yoluyla yapılacağı kabul edilmiştir. Bu seçenek hem gerekli nitelikli çoğunluğu hem de işlemin hukuki formunu doğru ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin genel görev ve yetkilerinin (Madde 87) kapsamını analiz etme
Meclisin kanun koymak, para basmak, savaş ilan etmek, af ilan etmek ve antlaşmaları uygun bulmak gibi yetkileri olduğu belirlendi.
Anayasal yetki paylaşımını doğru saptamak için temel referans maddesidir.
2
Yetkilerin hukuki formunu (Kanun vs. Parlamento Kararı) ayırt etme
Para basılması, bütçe kabulü, af ilanı ve antlaşma uygun bulmanın "kanun"; savaş ilanının ise "parlamento kararı" olduğu saptandı.
Veto ve yargısal denetim usulleri işlemin formuna göre değişmektedir.
3
Nitelikli çoğunluk ve istisna kurallarını kontrol etme
Genel ve özel af için beşte üç çoğunluk şartı ile bütçe kanununun veto edilemezliği kuralı doğrulandı.
Seçeneklerdeki sayısal ve usulü tuzakları elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Yasama Yetkisi ve İşlem Formları
Bu soruyu puanla