Examkin

TBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri

57 soru

Soru 1Soru →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen aşağıdaki kanun türlerinden hangisi, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderilemez (veto edilemez)?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanunu

Cevap

Bütçe kanunu, Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisinin tek istisnasıdır.
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis'te kabul edilen kanunları yayımlar veya bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderir. Ancak bütçe kanunu bu hükmün tek istisnasıdır; Cumhurbaşkanı bütçe kanununu Meclis'e geri gönderemez, sadece yayımlar.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesinde düzenlenen 'Kanunların Cumhurbaşkanınca yayımlanması' süreci incelenir.
Cumhurbaşkanı'nın kanunları 1515 gün içinde yayımlama veya geri gönderme yetkisi olduğu görülür.
Yürütme organının yasama üzerindeki denetim yetkisini belirlemek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın Meclis'e geri gönderemeyeceği (veto edemeyeceği) kanun istisnası tespit edilir.
Bütçe kanunlarının bu genel kuralın dışında bırakıldığı anlaşılır.
Devlet hizmetlerinin ve kamu harcamalarının kesintiye uğramamasını sağlamak amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilememesi
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usullerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderilemez.

Cevap

Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderilemez.
1982 Anayasası'nın 89. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderebilir; ancak bütçe kanunları bu geri gönderme (veto) yetkisinin istisnasıdır. Bu nedenle bütçe kanunlarının geri gönderilemeyeceğini belirten ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin kanun yapma ve veto sürecini analiz etme
Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto edemeyeceği belirlenir.
Anayasa Madde 89, bütçe kanunlarını veto yetkisinin dışında bırakmıştır.
2
TBMM'nin diğer görevlerinin (savaş ilanı, para basma, af) usullerini kontrol etme
Savaş ve para basmanın TBMM yetkisinde olduğu, af için nitelikli çoğunluk gerektiği görülür.
87. maddede bu yetkiler yasama organına tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görev ve Yetkileri ile Kanunların Veto Edilebilirlik Durumu
Tahmini Süre:50s
Soru 3Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri kapsamında tesis ettiği işlemlerin hukuki rejimi; işlemin türüne (kanun veya parlamento kararı), yargısal denetim imkânına ve yürütme organının bu işlemler üzerindeki denetim yetkisine göre değişkenlik gösterir.

Buna göre, 19821982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi; TBMM'nin bir "kanun" biçiminde yerine getirdiği yetkilerinden biri olmasına rağmen, Cumhurbaşkanı'nın "bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderme (veto)" yetkisini kullanamayacağı tek istisnadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanun teklifini kabul etmek

Cevap

Bütçe kanunlarını kabul etmek, TBMM'nin bir kanun şeklinde gerçekleştirdiği ancak Cumhurbaşkanı'nın veto edemediği tek işlemdir.
Anayasa'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen kanunları bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir. Ancak aynı madde, bütçe kanunlarını bu kuralın tek istisnası olarak belirlemiştir. Bu nedenle bütçe kanunları, TBMM'nin kanun şeklinde tesis ettiği ama veto edilemeyen tek işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin kanun ve parlamento kararı ayrımını yapınız.
Bütçe, af, para basma ve antlaşma uygun bulma 'kanun'; savaş ilanı ise 'parlamento kararı'dır.
Veto yetkisi sadece kanunlar üzerinde kullanılabilir.
2
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki 'Geri Gönderme' (Veto) yetkisini düzenleyen Anayasa maddesini (Madde 89) inceleyiniz.
Cumhurbaşkanı uygun bulmadığı kanunları Meclise geri gönderebilir ancak Bütçe kanunları bu hükmün istisnasıdır.
Bütçe kanununun zamanında yürürlüğe girmesinin hayati önemi nedeniyle anayasa koyucu bu istisnayı getirmiştir.
3
Milletlerarası antlaşmalar ile bütçe kanunu arasındaki farkı ayırt ediniz.
Milletlerarası antlaşmalar yargısal denetime tabi değildir (Art90Art 90), bütçe kanunu ise veto edilemez (Art89Art 89).
Öğrenciler genellikle bu iki farklı istisnai durumu birbirine karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilemezliği ve Hukuki Niteliği

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununu veto edememesine rağmen, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açıp açamayacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen "TBMM’nin genel görev ve yetkileri" ile bu yetkilerin kullanım usulü ve hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile genel ve özel af ilanına karar verebilir ve bu yetkisini "kanun" çıkararak kullanır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) oyu ile genel ve özel af ilanına karar verme yetkisine sahiptir ve bu yetki anayasal olarak "kanun" (Af Kanunu) formunda kullanılır.
Anayasa'nın 87. maddesi uyarınca TBMM, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu ile genel ve özel af ilanına karar verebilir. Doktrinde ve Anayasa Mahkemesi kararlarında bu işlemin "Af Kanunu" adı altında bir kanun yoluyla yapılacağı kabul edilmiştir. Bu seçenek hem gerekli nitelikli çoğunluğu hem de işlemin hukuki formunu doğru ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin genel görev ve yetkilerinin (Madde 87) kapsamını analiz etme
Meclisin kanun koymak, para basmak, savaş ilan etmek, af ilan etmek ve antlaşmaları uygun bulmak gibi yetkileri olduğu belirlendi.
Anayasal yetki paylaşımını doğru saptamak için temel referans maddesidir.
2
Yetkilerin hukuki formunu (Kanun vs. Parlamento Kararı) ayırt etme
Para basılması, bütçe kabulü, af ilanı ve antlaşma uygun bulmanın "kanun"; savaş ilanının ise "parlamento kararı" olduğu saptandı.
Veto ve yargısal denetim usulleri işlemin formuna göre değişmektedir.
3
Nitelikli çoğunluk ve istisna kurallarını kontrol etme
Genel ve özel af için beşte üç çoğunluk şartı ile bütçe kanununun veto edilemezliği kuralı doğrulandı.
Seçeneklerdeki sayısal ve usulü tuzakları elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Yasama Yetkisi ve İşlem Formları
Soru 5Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve anayasal sistemin işleyişi dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usul ve sonuçlarına dair aşağıdaki hukuki analizlerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis tarafından kabul edilen bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı tarafından içeriğinin anayasaya veya kamu yararına aykırı bulunması gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını veto etme (Meclise geri gönderme) yetkisinin bulunduğunu belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanı kendisine gönderilen kanunları on beş gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe Kanunları' bu kuralın istisnası olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını Meclise geri gönderemez (veto edemez). Sadece yayımladıktan sonra Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açma hakkına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin görev ve yetkilerinin hukuki formlarını belirle.
Para basma, af, milletlerarası andlaşma uygun bulma ve bütçe kabulü 'kanun' ile; savaş ilanı 'parlamento kararı' ile yapılır.
Yetkinin hangi hukuki enstrümanla kullanıldığı, denetim usulünü belirler.
2
Cumhurbaşkanı'nın yasama üzerindeki denetim (veto) yetkisini analiz et.
Anayasa m. 89: Cumhurbaşkanı kanunları yayımlar veya geri gönderir. Ancak 'Bütçe Kanunları' bu yetkinin istisnasıdır.
Bütçe kanunlarının kamu hizmetlerinin sürekliliği gereği gecikmeksizin yürürlüğe girmesi amaçlanmıştır.
3
Nitelikli çoğunluk şartlarını kontrol et.
Genel ve özel af kanunları için üye tam sayısının 3/5 çoğunluğu (360360 oy) gerekir.
Anayasa'nın 87. maddesindeki özel hükmün doğrulanması gerekir.
4
Yanlış olan önermeyi tespit et.
Bütçe kanunlarının veto edilebileceğini savunan seçenek anayasal hükme aykırıdır.
Bütçe kanunları veto edilemez, Cumhurbaşkanı sadece Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

Anahtar Kavram

TBMM Yetkilerinin Hukuki Niteliği ve Veto İstisnaları
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) genel görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü hal ilan etmek

Cevap

Olağanüstü hal ilan etmek
1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre, savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, ayaklanma, anayasal düzeni tehlikeye düşüren şiddet hareketleri veya afet gibi durumlarda olağanüstü hal ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir. TBMM'nin görevi ise bu ilanı onaylamak, süreyi her defasında 4 ayı geçmemek üzere uzatmak veya OHAL'i kaldırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin anayasal görevlerini listele.
Anayasa'nın 87. maddesi; kanun yapmak, af ilan etmek, savaş ilanı, para basımı ve andlaşmaları uygun bulma gibi görevleri sayar.
Yasama organının temel yetki sınırlarını belirlemek için gereklidir.
2
Yürütme organı (Cumhurbaşkanı) ile yasama organı (TBMM) arasındaki görev ayrımını yap.
OHAL ilan etme yetkisinin 2017 anayasa değişiklikleri sonrası tamamen yürütme organına (Cumhurbaşkanı) geçtiği tespit edilir.
OHAL sürecindeki yetki paylaşımını (ilan eden ve onaylayan/uzatan ayrımı) netleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki yetkileri kurumlarla eşleştir.
Dört yetki TBMM'ye aitken, bir yetki yürütmeye aittir.
Doğru cevabı teyit etmek için tüm seçeneklerin analizi tamamlanır.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organlarının Yetki Ayrımı

İpuçları

1
Yetkinin 'ilan etmek' mi yoksa 'karar vermek/uygun bulmak' mı olduğuna dikkat edin.
2
2017 Anayasa değişikliği ile yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanı'nda toplandığını ve OHAL mekanizmasının bu doğrultuda değiştiğini hatırlayın.
3
OHAL'i başlatan makam yürütmedir, ancak bu sürecin denetimi ve uzatılması yasamanın (TBMM) elindedir.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin sadece parlamento kararı ile yaptığı işlemler ile kanun yoluyla yaptığı işlemleri karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama yetkisinin kullanım usulleri ve Meclis’in görevleri dikkate alındığında; TBMM tarafından tesis edilen aşağıdaki işlemlerden hangisi hukuki niteliği bakımından bir 'kanun' formunda olmasına karşın, bu işlemin kabul edilebilmesi için Anayasa'da üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360 milletvekili) şartı açıkça öngörülmüştür?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel ve özel af ilanına karar verilmesi

Cevap

Genel ve özel af ilanına karar verilmesi
1982 Anayasası’nın 87. maddesine göre TBMM’nin görev ve yetkileri arasında sayılan 'genel ve özel af ilanına karar vermek', usulü dairesinde kabul edilecek bir 'Af Kanunu' ile gerçekleştirilir. Anayasa, bu kanunun kabul edilebilmesi için diğer birçok kanundan farklı olarak üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (mevcut durumda 360360 milletvekili) olumlu oyunu şart koşmuştur. Bu durum, yasama organının bu hassas yetkiyi kullanırken geniş bir uzlaşı aramasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki işlemlerin hukuki formlarını (kanun/parlamento kararı) tasnif etmek
Milletlerarası andlaşmalar, para basma, bütçe ve af ilanı 'kanun' formundadır; savaş ilanı ise 'parlamento kararı'dır.
Soruda belirtilen 'kanun' formunda olma şartını kontrol etmek için.
2
Kanun formunda olan işlemler için Anayasa'da öngörülen özel çoğunluk şartlarını incelemek
Anayasa'nın 87. maddesi, genel ve özel af ilanı için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunu (360360 milletvekili) zorunlu kılmaktadır.
Diğer kanunlardan farklı olarak af kanununda aranan nitelikli çoğunluk şartını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Kanun Formundaki İşlemleri ve Nitelikli Karar Yeter Sayıları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

1982 Anayasası'nda Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri, yasama organının asli ve devredilemez yetkileri çerçevesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre, TBMM'nin genel görev ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamını seçmek ve yüksek yargı organının kompozisyonunu belirlemek, TBMM'nin doğrudan kullandığı genel yetkiler arasında yer alır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamını seçmek TBMM'nin yetkisinde değildir; TBMM sadece 3 üyeyi seçer.
Doğru olmayan ifade, Anayasa Mahkemesi üyelerinin tamamının TBMM tarafından seçildiğini belirten ifadedir. 1982 Anayasası'nın 146. maddesine göre Anayasa Mahkemesi 15 üyeden oluşur. TBMM bu üyelerin sadece 3 tanesini (ikisi Sayıştay Genel Kurulu, biri baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından) gizli oylamayla seçer. Kalan 12 üye ise Cumhurbaşkanı tarafından doğrudan veya belirli adaylar arasından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin Anayasa Mahkemesine (AYM) üye seçme yetkisini incele.
AYM toplam 15 üyeden oluşur ve TBMM bu üyelerin sadece 3'ünü (2 üye Sayıştay'dan, 1 üye baro başkanları arasından) seçer.
Anayasa'nın 146. maddesine göre seçim yetkisi TBMM ve Cumhurbaşkanı arasında paylaştırılmıştır.
2
Milletlerarası antlaşmaların sürecini değerlendir.
TBMM 'uygun bulma kanunu' çıkarır, Cumhurbaşkanı ise 'onaylar ve yayımlar'.
Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca yetki paylaşımı bu şekildedir.
3
Af ilanı ve Bütçe Kanunu'nun özel kurallarını kontrol et.
Af için beşte üç çoğunluk gerekir ve Bütçe Kanunu geri gönderilemez.
Anayasa'nın 87 ve 89. maddeleri bu özel prosedürleri ve istisnaları belirler.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Seçim ve Onay Yetkilerinin Sınırları

İpuçları

1
TBMM'nin yüksek yargı organlarına üye seçme yetkisi sınırlıdır ve genellikle Cumhurbaşkanı ile paylaşılır.
2
Anayasa Mahkemesi üyelerinin sayısını (15) ve bu üyelerin kaçının Meclis tarafından seçildiğini hatırlamaya çalışın.
3
TBMM sadece 3 AYM üyesi seçer; üyelerin geri kalan büyük çoğunluğu Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Daha Fazla Pratik

HSK üyelerinin seçiminde TBMM ve Cumhurbaşkanının kaçar üye seçtiğini ve seçim turlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

Anayasal sistemimizde yasama organı ile yürütme organının görev alanları zaman zaman birbiriyle karıştırılabilmektedir. Buna göre, 19821982 Anayasası'na göre aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer alan işlemlerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para basılmasına karar vermek

Cevap

Para basılmasına karar vermek, 1982 Anayasası'nın 87. maddesinde düzenlenen TBMM görevlerinden biridir.
Para basılmasına karar vermek, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 87.87. maddesinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin genel görev ve yetkileri arasında doğrudan sayılan, devletin mali egemenlik haklarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin anayasal görevlerini listeleyin
Kanun yapmak, bütçe kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, antlaşma uygun bulmak, af ilan etmek.
19821982 Anayasası 87.87. madde yasamanın genel sınırlarını çizer.
2
Yürütme organının yetkileriyle karşılaştırın
Antlaşma onaylamak, kanun yayımlamak ve OHAL ilan etmek yürütme (Cumhurbaşkanı) yetkisidir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği organların görevleri farklıdır.
3
Seçeneklerdeki 'karar verme' vurgusuna odaklanın
Para basılmasına 'karar veren' Meclis, fiilen basan Merkez Bankasıdır.
Egemenlik hakkının temsili kullanımı yasama organına bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

Yasama ve Yürütme Organlarının Yetki Ayrımı

İpuçları

1
Milletlerarası antlaşmalar konusunda Meclis ile Cumhurbaşkanının yetkilerini birbirine karıştırmayın.
2
Onaylamak ve yayımlamak gibi işlemler genellikle yürütme organının sembolik ve icrai yetkileridir.
3
Anayasa'nın 87.87. maddesinde yer alan 'para' ile ilgili tek yetkiyi hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin seçimle ilgili (RTÜK, HSK, AYM üyeleri) görevlerini de gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 10Soru →

19821982 Anayasası'na göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para basılmasına karar vermek

Cevap

Para basılmasına karar vermek yetkisi 19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.
Para basılmasına karar vermek yetkisi 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde açıkça TBMM'nin görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Bu yetki yasama organının mali egemenlik haklarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin anayasal görevlerini hatırlamak.
Anayasa madde 8787: Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek; genel ve özel af ilanına karar vermek gibi yetkiler sayılmıştır.
Soruda istenen doğrudan yasama organına ait olan yetkiyi tespit etmektir.
2
Seçeneklerdeki yürütme ve yargı ile ilgili işlemleri elemek.
Olağanüstü hal ilanı, MGK başkanlığı ve kanunların yayımlanması/vetosu yürütme (Cumhurbaşkanı) ile ilgilidir.
KPSS formatında çeldiriciler genellikle yürütme organının (Cumhurbaşkanı) yetkilerinden seçilir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görev ve Yetkileri (Anayasa Madde 87)
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanım usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulmak Meclisin yetkisindedir; ancak ekonomik veya teknik ilişkileri düzenleyen ve süresi bir yılı aşmayan bazı andlaşmalar için bu kanuna gerek duyulmayabilir.

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların uygun bulunması sürecinde ekonomik, ticari ve teknik nitelikteki kısa süreli andlaşmalar için istisnalar mevcuttur.
Milletlerarası andlaşmalar kural olarak TBMM tarafından bir kanunla uygun bulunduktan sonra Cumhurbaşkanınca onaylanır. Ancak Anayasa'nın 90. maddesi; ekonomik, ticari veya teknik ilişkileri düzenleyen, süresi bir yılı aşmayan, devlet maliyesine yük getirmeyen ve kişi haklarına dokunmayan andlaşmaların, uygun bulma kanununa gerek kalmaksızın yayımlanarak yürürlüğe girebileceğini belirterek bir istisna tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin af yetkisini değerlendir.
Af ilanı için beşte üç çoğunluk (360360 milletvekili) şarttır.
Anayasa madde 87, nitelikli çoğunluk aramaktadır.
2
Kanunların veto sürecini incele.
Bütçe Kanunu, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilemeyen tek kanundur.
Anayasa madde 89, bütçeyi veto yetkisi dışında bırakmıştır.
3
Milletlerarası andlaşma sürecini analiz et.
Bazı teknik ve süreli andlaşmalar kanunsuz yürürlüğe girebilir.
Anayasa madde 90, yasama sürecini hızlandırmak için bu istisnayı tanımıştır.
4
Yasama işlemlerinin hukuki formunu belirle.
Savaş ilanı bir 'Parlamento Kararı'dır, kanun değildir.
TBMM'nin her işlemi kanunla yapılmaz; iç tüzük ve denetim işlemleri gibi parlamento kararları da mevcuttur.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görev ve Yetkileri ile Karar Alma Usulleri

İpuçları

1
TBMM'nin her işlemi kanunla yapılmaz; bazıları 'Parlamento Kararı' niteliğindedir.
2
Bütçe Kanunu'nun Cumhurbaşkanı ile olan ilişkisindeki özel kısıtlamayı hatırlayın.
3
Milletlerarası andlaşmalarda kural 'uygun bulma kanunu'dur, ancak teknik ve kısa süreli andlaşmalar için Anayasa'da özel bir istisna maddesi (90. Madde) bulunur.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin 'Savaş İlanı' ve 'TSK'nın Kullanılması'na dair kararlarının hukuki niteliğini ve yargısal denetimini tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri ve anayasal teamüller dikkate alındığında; TBMM'nin görev ve yetkileri çerçevesinde tesis ettiği işlemlerin hukuki niteliği, oylama usulleri ve Cumhurbaşkanı ile ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM'nin para basılmasına karar vermesi kanun biçiminde gerçekleşirken, savaş ilanına karar vermesi parlamento kararı niteliğindedir; ancak Anayasa'da her iki işlemin kabulü için de üye tamsayısının nitelikli çoğunluğu şart koşulmamıştır.

Cevap

Para basılmasına kanunla, savaş ilanına parlamento kararıyla karar verilir ve her iki işlem için de nitelikli çoğunluk aranmaz.
Doğru ifade, TBMM'nin yetkilerini kullanırken başvurduğu hukuki formlar arasındaki farkı ve oylama usullerini tam olarak yansıtmaktadır. Para basılmasına karar vermek 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde sayılan ve kanunla düzenlenen bir yetkiyken; savaş hali ilanı 9292. maddede düzenlenen bir parlamento kararıdır. Anayasa'da bu işlemler için herhangi bir nitelikli çoğunluk (beşte üç gibi) öngörülmediğinden, genel oylama kuralları geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin işlemlerinin hukuki formunu belirle.
Para basılması kanunla (8787. md), savaş ilanı ise parlamento kararı (9292. md) ile yapılır.
Anayasa her yetki için farklı bir hukuki rejim öngörmüştür.
2
Oylama usullerini ve çoğunluk şartlarını kontrol et.
Her iki işlem için de Anayasa'da beşte üç veya salt çoğunluk gibi özel bir 'nitelikli' çoğunluk aranmaz; genel hükümlere göre karar alınır.
Anayasa'da özel bir sayı belirtilmeyen durumlarda basit çoğunluk (toplantıya katılanların salt çoğunluğu, en az 151151) geçerlidir.
3
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini değerlendir.
Bütçe kanunları geri gönderilemezken, diğer kanunlar (af dahil) geri gönderilebilir; parlamento kararları ise kural olarak veto edilemez.
Hukuki işlemlerin türü, üzerindeki denetim yetkisini de belirler.

Anahtar Kavram

TBMM İşlemlerinin Hukuki Niteliği ve Oylama Usulleri

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin üye tamsayısının nitelikli çoğunluğunu (beşte üç veya üçte iki) gerektiren diğer özel durumları (Anayasa değişikliği, CB soruşturması vb.) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 13Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "TBMM'nin genel görev ve yetkileri" ile bu yetkilerin anayasal sınırları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile orman suçları dahil olmak üzere genel ve özel af ilanına karar vermek

Cevap

Meclisin genel ve özel af ilan etme yetkisi bulunmakla birlikte, orman suçları Anayasa'nın 169. maddesi ile bu yetkinin kapsamı dışında bırakılmıştır.
İfadedeki hata, orman suçlarının af kapsamına alınabileceği iddiasıdır. 1982 Anayasası'nın 169. maddesi 'Ormanlara karşı işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz' hükmünü amirdir. Dolayısıyla TBMM 600 milletvekilinin tamamıyla karar alsa dahi orman suçlarını affedemez.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin genel görevlerini içeren Anayasa maddesini incele.
19821982 Anayasası'nın 8787. maddesi TBMM'nin temel görevlerini (kanun yapmak, bütçe kabulü, af ilanı, para basımı vb.) listeler.
Genel yetki çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
Af ilanı için gerekli olan nitelikli çoğunluğu kontrol et.
Genel ve özel af ilanı için TBMM üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili) gereklidir.
Af yetkisinin usul şartını doğrulamak için gereklidir.
3
Anayasa'nın suç kategorilerine getirdiği kısıtlamaları kontrol et.
Anayasa'nın 169169. maddesi: "Ormanlara karşı işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz."
Yetkinin esastan sınırlandığı özel durumu belirlemek için gereklidir.
4
Seçenekleri anayasal sınırlamalarla karşılaştır.
Af yetkisinin 'orman suçlarını' kapsaması anayasal olarak imkansızdır.
Yanlış olan ifadenin neden yanlış olduğunu netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin yasama yetkisinin anayasal sınırları ve orman suçlarının af yasağı.

Alternatif Yöntem

Soru çözümünde 'özel kısıtlamalar' mantığı izlenebilir. Anayasa'da bazı yetkiler genel olarak verilirken (af yetkisi gibi), bazı maddelerde bu yetkilere 'asla yapılamayacaklar' (orman suçları gibi) eklenmiştir. Bu tür 'negatif sınırlamalar' sınavın en zorlayıcı kısımlarıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen "TBMM’nin görev ve yetkileri" ile bu yetkilerin kullanım usulleri (kanun veya parlamento kararı), Cumhurbaşkanı’nın yasama işlemleri üzerindeki denetim yetkisi ve bu işlemlerin yargısal denetim rejimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanunları, Cumhurbaşkanı'nın kanunları bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderme (veto) yetkisinin anayasal istisnası olsa da bu kanunlar Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabidir.

Cevap

Bütçe kanunları Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemez ancak Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir.
Doğru ifade, bütçe kanunlarının anayasal statüsünü tam olarak tanımlar. 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını Meclis'e geri gönderemez (veto hakkı yoktur). Ancak bütçe kanunları birer kanun işlemi olduğu için Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabidir. Bu durum, bütçe hakkının korunması ve hukukun üstünlüğü ilkesinin bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin hukuki formunu belirleme
Bütçe, af, para basma ve andlaşma uygun bulma işlemleri 'Kanun'; savaş ilanı ve asker gönderme 'Parlamento Kararı'dır.
Anayasa'nın 8787. maddesinde sayılan yetkilerin hangilerinin kanun, hangilerinin karar olduğu anayasal usul gereğidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme (veto) yetkisini analiz etme
Anayasa'nın 8989. maddesine göre bütçe kanunları veto edilemez.
Bütçe kanunlarının kamu hizmetlerinin sürekliliği gereği hızla yürürlüğe girmesi amaçlanmıştır.
3
Yargısal denetim rejimini kontrol etme
Kanunlar AYM denetimine tabidir, Parlamento kararları (İçtüzük, dokunulmazlık ve üyelik düşmesi hariç) denetim dışıdır.
Anayasa'nın 148148. maddesi yargısal denetimin kapsamını belirlemiştir.
4
Verileri sentezleme
Bütçe kanunu veto edilemeyen bir kanun olmasına rağmen yargı denetimine açıktır.
Anayasal sistemde veto yasağı ile yargı yolu yasağı farklı kavramlardır.

Anahtar Kavram

TBMM İşlemlerinin Hukuki Niteliği ve Denetimi

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin üye seçtiği kurumları (AYM, HSK, Sayıştay) ve bu işlemlerin hukuki niteliğini gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İşlemleri formlarına göre (Kanun/Karar) gruplandırarak eleme yöntemi uygulanabilir. Kanun olanların yargı denetimine tabi olduğunu, karar olanların ise istisnalar hariç tabi olmadığını bilmek seçeneklerin çoğunu eler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama organının genel görev ve yetkileri, bu yetkilerin kullanılma usulleri (kanun veya parlamento kararı) ve bu süreçteki anayasal sınırlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel ve özel af ilanı için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360 milletvekili) oyu gerekirken; bu nitelikli çoğunluk şartı sadece genel af kararları için geçerlidir, özel af ilanına ilişkin kanunlar üye tamsayısının salt çoğunluğu ile kabul edilebilir.

Cevap

Genel ve özel af ilanında aranan nitelikli çoğunluk şartı (3/5), her iki af türü için de aynıdır; özel af için salt çoğunluğun yeterli olduğu bilgisi anayasal olarak hatalıdır.
Doğru cevap, genel ve özel af ilanı arasında karar yeter sayısı bakımından bir ayrım yapıldığını iddia eden seçenektir. Oysa 1982 Anayasası'nın 87. maddesi uyarınca, ister genel ister özel olsun, af ilanı için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360 milletvekili) kabul oyu şarttır. Bu iki af türü arasında çoğunluk bakımından bir fark bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin af yetkisini düzenleyen Anayasa maddesini inceleyiniz.
Anayasa'nın 87. maddesi tespit edildi.
Genel ve özel af ilanına ilişkin usul ve çoğunluk şartları bu maddede yer almaktadır.
2
Maddedeki çoğunluk şartını analiz ediniz.
Genel ve özel af için 'üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu' (360 milletvekili) şartı görüldü.
Anayasa koyucu, af gibi toplum vicdanını etkileyen kararlarda yüksek bir uzlaşı arayarak her iki tür için de aynı ağırlaştırılmış nisabı belirlemiştir.
3
Diğer yetkilerin (para basma, savaş, antlaşma) hukuki biçimlerini ve sınırlamalarını teyit ediniz.
Para basma (Kanun), Savaş (Parlamento Kararı), Antlaşma Uygun Bulma (Kanun) olduğu ve bütçe dışındaki kanunların veto edilebildiği doğrulandı.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olan seçeneğin kesinleşmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görevlerinde Hukuki Biçim ve Karar Yeter Sayısı İlişkisi

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin parlamento kararı ile kanun arasındaki farkları ve hangi işlemlerin parlamento kararı olmasına rağmen AYM denetimine tabi olduğunu (İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası’nda belirtilen yasama fonksiyonunun kapsamı ve işleyişi dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaları onaylama ve yayımlama yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine aittir.

Cevap

Milletlerarası antlaşmaların onaylanması ve yayımlanması yetkisinin TBMM'ye ait olduğunu belirten ifade yanlıştır; zira bu yetki Cumhurbaşkanı'na aittir.
Milletlerarası antlaşmaların onaylanması ve yayımlanması yetkisi TBMM'ye değil, yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanı'na aittir. TBMM'nin bu süreçteki görevi, antlaşmanın onaylanmasını bir kanunla 'uygun bulmak' ile sınırlıdır. Bu ayrım, yasama ve yürütme organları arasındaki yetki paylaşımının hassas bir noktasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin antlaşmalar üzerindeki yetkisini analiz etme
TBMM, antlaşmaların onaylanmasını bir 'uygun bulma kanunu' ile onaylar.
Anayasa madde 90 uyarınca yasamanın denetimi bu aşamada gerçekleşir.
2
Yürütme organının antlaşmalar üzerindeki yetkisini belirleme
Antlaşmaları resmen onaylayan ve Resmî Gazete'de yayımlayan makam Cumhurbaşkanı'dır.
Anayasa madde 104, antlaşmaları onaylama ve yayımlama yetkisini Cumhurbaşkanı'na vermiştir.
3
Diğer şıklardaki yetkilerin doğruluğunu teyit etme
Bütçe vetosu yasağı, af için 3/53/5 çoğunluk ve üye seçimi yetkileri anayasaya uygundur.
Anayasa'nın ilgili maddeleri (87, 89, 146, 159) bu yetkileri doğrulamaktadır.

Anahtar Kavram

Milletlerarası Antlaşmaların Onaylanma Süreci ve Yasama-Yürütme Görev Ayrımı

İpuçları

1
TBMM'nin bir antlaşmayı onaylama süreci ile antlaşmanın resmen yürürlüğe girmesi arasındaki makam farkına dikkat edin.
2
Hangi işlemin 'Kanun' hangi işlemin 'Yürütme İşlemi' olduğunu düşünün. Onaylama işlemi bir idari tasarruftur.
3
Anayasa'nın 104. maddesinde sayılan Cumhurbaşkanı görevleri ile 87. maddesindeki Meclis görevlerini antlaşmalar özelinde kıyaslayın.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin yaptığı hangi işlemlerin 'Parlamento Kararı' hangilerinin 'Kanun' niteliğinde olduğunu ve hangilerinin yargısal denetime tabi olduğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen "TBMM'nin görev ve yetkileri" ile bu yetkilerin kullanım usulleri ve hukuki nitelikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından kabul edilen Bütçe Kanunu'nu, anayasaya aykırı bulması halinde bir kez daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunlarını Meclis'e geri gönderebileceği yönündeki ifade yanlıştır; zira bütçe kanunları veto yetkisinin tek istisnasıdır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, TBMM'den gelen kanunları yayımlamak veya bir kez daha görüşülmek üzere geri göndermekle yükümlüdür. Ancak bu maddede açıkça belirtildiği üzere, bütçe kanunları bu geri gönderme (veto) yetkisinin dışındadır. Cumhurbaşkanı bütçe kanununu uygun bulmasa dahi yayımlamak zorundadır; fakat yargısal denetim için Anayasa Mahkemesi'ne başvurma hakkı saklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin antlaşmalar üzerindeki yetkisini değerlendir.
TBMM onaylamayı 'uygun bulur', onaylama işlemi ise Cumhurbaşkanı'na aittir.
Anayasa'nın 90. ve 104. maddeleri arasındaki görev paylaşımını teyit etmek.
2
Af ilanı için gereken nitelikli çoğunluğu kontrol et.
Beşte üç çoğunluk (360360 oy) gereklidir.
Genel ve özel af ilanı için Anayasa'nın 87. maddesindeki özel şartı hatırlamak.
3
TBMM işlemlerinin hukuki formunu (Kanun vs. Parlamento Kararı) ayırt et.
Savaş ilanı bir parlamento kararıdır; para basılması ise kanunla olur.
Yasama organının hangi işlemleri kanunla, hangilerini iç işleyiş kararıyla yaptığını analiz etmek.
4
Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanunu üzerindeki veto yetkisini incele.
Cumhurbaşkanı bütçe kanunlarını geri gönderemez.
Anayasa m. 89'daki veto yetkisinin tek istisnasını tespit etmek.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görevleri ve Yasama İşlemlerinin Hukuki Niteliği
Soru 18Soru →

1982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak

Cevap

Milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak yetkisi Cumhurbaşkanına aittir, TBMM sadece bu antlaşmaların onaylanmasını bir kanunla uygun bulur.
1982 Anayasası'nın 104. maddesine göre, milletlerarası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak Cumhurbaşkanının görevleri arasındadır. TBMM'nin bu konudaki yetkisi, Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca antlaşmanın onaylanmasını bir kanunla 'uygun bulmak' ile sınırlıdır. Dolayısıyla onaylama ve yayımlama işlemi bir yasama işlemi değil, yürütme işlemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 87. maddesindeki yasama organının (TBMM) görevlerini hatırla.
TBMM'nin kanun yapmak, bütçe görüşmek, para basmak, savaş ilanı ve af ilanı gibi yetkileri olduğu görülür.
Soruda TBMM'nin yetkisi olmayan seçeneği bulmak için genel yetki sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Dış ilişkiler ve antlaşmalar konusundaki yetki paylaşımını analiz et.
TBMM'nin 'uygun bulma' (yasama), Cumhurbaşkanının ise 'onaylama ve yayımlama' (yürütme) yetkisine sahip olduğu saptanır.
KPSS'de en sık sorulan yetki ayrımı noktalarından biri antlaşmaların onay sürecidir.
3
Seçenekler arasında yürütme organına ait olan işlemi işaretle.
Onaylama ve yayımlama işleminin TBMM'ye değil, Cumhurbaşkanına ait olduğu sonucuna ulaşılır.
Yürütme işlemlerinin yasama yetkisiymiş gibi gösterilmesi tipik bir yanıltıcı soru formatıdır.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görevleri ve Yürütme ile Yetki Ayrımı

İpuçları

1
Milletlerarası antlaşmalarla ilgili süreçte 'uygun bulma' ve 'onaylama' kavramları farklı organlara aittir.
2
Onaylamak ve yayımlamak, devletin dış dünyadaki temsilcisi olan ve yürütmenin başında bulunan makamın yetkisidir.
3
TBMM antlaşmaları bir kanunla 'uygun bulur', Cumhurbaşkanı ise bu antlaşmaları 'onaylar'.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının tek başına yapabildiği işlemler ile TBMM'nin onayına tabi olan işlemleri (örneğin OHAL) karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:45s
Soru 19Soru →

19821982 Anayasası’na göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri arasında yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş ilanına karar vermek

Cevap

Savaş ilanına karar vermek
Savaş ilanına karar vermek yetkisi, 19821982 Anayasası'nın 87. maddesinde TBMM'nin görevleri arasında açıkça sayılmıştır. Meclis, milletlerarası hukuk kurallarının gerektirdiği hallerde veya Türkiye'nin taraf olduğu andlaşmalar çerçevesinde bu kararı alır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nda yasama organına (TBMM) tanınan temel yetkileri hatırlayın.
Meclisin kanun yapmak, bütçeyi kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek gibi yetkileri olduğu görülür.
Soruda sorulan yasama organının görev alanını belirlemek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki yetkilerin hangi organa (yasama veya yürütme) ait olduğunu analiz edin.
Andlaşmaları onaylama, OHAL ilan etme ve kanunları veto etme yetkilerinin yürütme organına (Cumhurbaşkanı) ait olduğu tespit edilir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği görev paylaşımını doğru yapmak için gereklidir.
3
TBMM'nin doğrudan kullandığı 'Savaş ilanına karar vermek' yetkisini işaretleyin.
Doğru seçeneğe ulaşılır.
Anayasa'nın 87. ve 92. maddeleri bu yetkiyi açıkça Meclise vermiştir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görev ve Yetkileri

İpuçları

1
TBMM'nin görevlerini düşünürken 'kanun yapmak' ve 'devletin geleceğini etkileyen büyük kararlar almak' (savaş, para basımı gibi) üzerine odaklanın.
2
Cumhurbaşkanının görevleri ile Meclisin görevleri karıştırılabilir. 'Onaylamak' ve 'Yayımlamak' genellikle Cumhurbaşkanının, 'Karar vermek' ve 'Uygun bulmak' ise Meclisin işidir.
3
Anayasa'ya göre savaş ilanı, genel ve özel af ilanı gibi kararlar doğrudan Meclisin yetki alanındadır.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin parlamento kararı ile yaptığı işlemler ile kanun yoluyla yaptığı işlemler arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yetkileri 'Kanun' ve 'Parlamento Kararı' olarak ikiye ayırarak çalışmak, hangi işlemin hangi organ tarafından yapıldığını ayırt etmenizi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama yetkisinin kullanım biçimleri ve ortaya çıkan hukuki işlemlerin niteliği dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) aşağıdaki yetkilerinden hangisini kullanması sonucunda ortaya çıkan işlem bir "kanun" niteliği taşımaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak işlemi bir kanun niteliği taşır.
Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle yapılan andlaşmaların yürürlüğe girebilmesi için TBMM'nin bu andlaşmayı bir 'uygun bulma kanunu' ile onaylaması gerekir. Bu işlem, Meclisin kanun çıkarma usullerine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin işlemlerini sınıflandırın.
TBMM işlemleri 'Kanunlar' ve 'Parlamento Kararları' olarak ikiye ayrılır.
Her iki işlem türünün yargısal denetimi ve yürürlüğe giriş usulleri farklıdır.
2
Seçeneklerdeki işlemlerin hukuki formunu belirleyin.
Milletlerarası andlaşmaların uygun bulunması, para basılması ve af ilanı gibi yetkiler kanunla yapılır; seçimler ve savaş ilanı gibi yetkiler parlamento kararıdır.
Anayasa'nın ilgili maddeleri (8787 ve 9090) bu işlemlerin formunu açıkça belirtmiştir.

Anahtar Kavram

TBMM İşlemlerinin Hukuki Formu (Kanun vs. Parlamento Kararı)

İpuçları

1
TBMM'nin yaptığı hangi işlemler Cumhurbaşkanının onayına (yayımlanmak üzere) gönderilir?
2
Genel ve özel af ilanı, para basılması ve bütçe kabulü gibi işlemler kanunla yapılır.
3
Andlaşmaların 'onaylanması' Cumhurbaşkanına, 'onaylanmasının uygun bulunması' ise TBMM'ye aittir ve bu işlem kanunla gerçekleşir.

Daha Fazla Pratik

TBMM İçtüzüğü'nün yargısal denetimi ile diğer parlamento kararlarının denetimi arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Sayfa 1 / 3Sonraki
TBMM'nin Genel Görev ve Yetkileri Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin