1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, Millî Mücadele’nin olağanüstü şartlarında hazırlanmış, kısa ve çerçeve niteliğinde bir anayasadır. Bu anayasa metni, dönemin şartları gereği merkeziyetçilikten ziyade yerinden yönetim (ademi merkeziyet) ilkelerine de yer vermiştir. Buna göre, 1921 Anayasası’nda düzenlenen aşağıdaki hükümlerden hangisi yerinden yönetim anlayışının bir göstergesidir?
- İllerin (Vilayetlerin) mahalli işlerde tüzel kişiliğe ve özerkliğe sahip olduğunun kabul edilmesiCevap
- BTemel hak ve özgürlüklerin geniş bir bölümle anayasa metnine dahil edilmesi
- CYargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanılacağının anayasa metninde düzenlenmesi
- DAnayasanın değiştirilemez (sert) maddelerine ilk kez bu metinde yer verilmesi
- EDevletin yönetim şeklinin 'Cumhuriyet' olduğunun anayasanın orijinal metninde yer alması
Cevap
İllerin (Vilayetlerin) mahalli işlerde tüzel kişiliğe ve özerkliğe sahip olduğunun kabul edilmesi
1921 Anayasası'nın en özgün özelliklerinden biri 'yerinden yönetim' anlayışıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde geçen 'Vilayet mahalli işlerde muhtariyete ve şahsiyet-i hukukiyeye haizdir' ifadesi, illerin yerel işlerde özerk olduğunu ve kendi tüzel kişiliklerinin bulunduğunu belirtir. Bu durum, merkezden yönetim ilkesinin esnetildiğinin en somut kanıtıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1921 Anayasası'nda Vilayetlerin Özerkliği (Muhtariyet)
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken 1921 Anayasası'nın 'kısa ve öz' (çerçeve) olduğunu hatırlayarak, uzun listeler (haklar) veya karmaşık devlet organları (yargı, AYM) içeren seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s