Soru

Zorluk: OrtaYazım Kuralları

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî belgelerde ve personelin günlük yazışmalarında dil bilgisi kurallarına uyulması, hizmet kalitesinin ve profesyonelliğin bir göstergesidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Kurumdaki tüm birimlerin bu sürece katılımı da oldukça önemlidir.
  2. B
    Kurumumuzun internet sitesindeki bilgilerin güncelliği her ay kontrol ediliyor.
  3. C
    Yapılan başvuruların birçoğu, gerekli belgeler eksik olduğu için reddedildi.
  4. Müfettişler tarafından hazırlanan raporda bazı usulsüzlükler tespit edildiği farkedildi.Cevap

Cevap

Yanlış yazılan ifade 'farkedildi' sözcüğüdür; doğrusu 'fark edildi' olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'farkedildi' ifadesi hatalıdır. Türkçede isim soylu kelimelerle 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiiller birleşirken, isim kısmında herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) meydana gelmiyorsa bu kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Fark' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için 'fark edildi' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiilleri (etmek, olmak) tespit edin.
'tespit edildi' ve 'farkedildi' ifadeleri yardımcı fiille kurulmuştur.
Yardımcı fiillerle kurulan yapıların yazımı sıklıkla hata yapılan bir alandır.
2
İsim unsuru ile yardımcı fiil birleşirken ses olayı olup olmadığını kontrol edin.
'Fark' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmez.
Türkçede ses olayı yoksa yardımcı fiiller ayrı yazılır.
3
Doğru yazımı belirleyin.
Doğru yazım 'fark edildi' şeklindedir.
Kural gereği ses olayı gerçekleşmediği için ayrı yazım zorunludur.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'etmek' yardımcı fiili ile kurulan birleşik fiilleri inceleyin.
2
Yardımcı fiille birleşen kelimelerde ses düşmesi veya türemesi olup olmadığını kontrol edin.
3
'Fark' ve 'etmek' birleşirken bir ses olayı (Örneğin: 'hiss-etmek'teki gibi bir türeme) gerçekleşir mi?

Daha Fazla Pratik

Ünlü düşmesine uğrayan (sabretmek, kaybolmak gibi) kelimelerin yazımını tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi bitişik mi yoksa ayrı mı yazacağınızdan emin değilseniz, kelimeler arasına başka bir sözcük sokup sokamadığınızı kontrol edin (Örn: fark çok net edildi). Eğer anlam bozulmadan araya kelime giriyorsa genellikle ayrı yazılır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla