Soru

Zorluk: ZorBölgesel Kalkınma Projeleri

Türkiye'de yürütülen bölgesel kalkınma projeleri içerisinde yer alan Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsamaktadır. Bu projenin temel hareket noktası, bölgedeki doğrudan ekonomik büyüme hedeflerinden ziyade, havzada yaşanan kirlilik, erozyon ve taşkın gibi çevresel sorunların kontrol altına alınarak sürdürülebilir bir gelişim zemini hazırlanmasıdır.

Buna göre, YHGP'nin temel stratejileri ve havzanın ekolojik hassasiyeti göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu proje kapsamında uygulanması beklenemez?

  1. A
    Akarsu yataklarının ıslah edilerek sel ve taşkın riskine karşı erken uyarı sistemlerinin devreye alınması
  2. B
    Tarımsal kaynaklı kimyasal kirliliği önlemek amacıyla havza genelinde çevre dostu 'iyi tarım' uygulamalarının yaygınlaştırılması
  3. C
    Erozyonla mücadele etmek ve sediment taşınımını azaltmak için havzadaki eğimli yamaçlarda ağaçlandırma ve teraslama çalışmalarının yapılması
  4. Mevcut meraların, tarımsal verimliliği ve ihracat potansiyelini artırmak amacıyla sürülerek entansif (yoğun) tarım arazilerine dönüştürülmesiCevap
  5. E
    Kentsel ve endüstriyel atıkların Yeşilırmak'a deşarjını kontrol etmek için biyolojik arıtma tesislerinin kapasitesinin artırılması

Cevap

Mevcut meraların, tarımsal verimliliği ve ihracat potansiyelini artırmak amacıyla sürülerek entansif (yoğun) tarım arazilerine dönüştürülmesi uygulaması YHGP'nin erozyonla mücadele hedefiyle çeliştiği için beklenemez.
Meraların sürülerek tarım arazisine dönüştürülmesi, toprağı bir arada tutan ve dış kuvvetlere karşı koruyan doğal bitki örtüsünün tahrip edilmesine yol açar. Bu durum özellikle eğimli yamaçlarda erozyonu hızlandırarak akarsu havzasına sediment taşınımını artırır. Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) en temel önceliklerinden biri erozyonla mücadele ve sediment kontrolü olduğu için, meraların tarıma açılması projenin ekolojik sürdürülebilirlik felsefesiyle tamamen çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Projenin temel karakterini belirleme
Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) öncelikle havza yönetimi ve çevresel rehabilitasyon (kirlilik, erozyon, taşkın kontrolü) odaklı olduğu saptanır.
Soruyu doğru analiz etmek için projenin sadece bir ekonomik büyüme projesi değil, bir ekolojik koruma ve planlama projesi olduğu anlaşılmalıdır.
2
Ekolojik risk analizi yapma
Meraların sürülerek tarım arazisine dönüştürülmesinin, toprağın doğal örtüsünü yok ederek erozyonu şiddetlendireceği belirlenir.
YHGP'nin en büyük sorunlarından biri olan Yeşilırmak'ın taşıdığı yüksek sediment miktarı (erozyon), meraların korunmasını zorunlu kılar.
3
Stratejik uyumluluğu denetleme
Taşkın kontrolü, kirlilikle mücadele ve ağaçlandırma gibi diğer seçeneklerin projenin 'havza koruma' vizyonuna uygun olduğu görülür.
Seçenekler arasında projenin ana çıkış noktası olan 'erozyonla mücadele' ilkesine doğrudan zarar veren uygulama tespit edilmelidir.

Anahtar Kavram

Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi'nin (YHGP) Havza Yönetimi ve Ekolojik Sürdürülebilirlik Odaklı Yapısı

İpuçları

1
YHGP, bölgedeki ekonomik büyümeden önce havzanın en büyük sorunları olan erozyon, kirlilik ve taşkın gibi çevresel kısıtları çözmeyi amaçlar.
2
Erozyonu artıran veya suyun kalitesini bozan her türlü faaliyet, bu projenin temel koruma stratejisiyle uyuşmaz.
3
Meraların sürülmesinin (mera bozma) toprak erozyonu üzerindeki negatif etkisini ve Yeşilırmak'ın en temel sorununun sediment taşınımı olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

YHGP kapsamında yer alan iller ile DOKAP'ın genişletilme sürecinde eklenen iller arasındaki benzerlikleri harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla