Examkin

Soru

Zorluk: ZorGerileme Dönemi (1699-1792)

Osmanlı Devleti'nde klasik dönemde dış yazışmaların yürütülmesinden sorumlu olan Reisülküttaplık makamı, XVIII. yüzyıldan itibaren devlet hiyerarşisinde büyük bir önem kazanmış ve nihayetinde bağımsız bir dışişleri bakanlığına (Hariciye Nezareti) dönüşecek olan sürecin temellerini atmıştır. Bu makamın, divan bürokrasisi içinde Nişancı'dan ayrılarak ön plana çıkmasının ve dış politikanın en yetkili merci haline gelmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Osmanlı Devleti'nin askeri üstünlüğünü kaybederek dış politikada diplomasiyi ve antlaşmalar hukukunu öncelikli bir araç olarak kullanmak zorunda kalmasıCevap
  2. B
    Padişahların ordunun başında sefere çıkma geleneğini terk ederek tüm yetkilerini sivil bürokratlara devretmek istemesi
  3. C
    Batılı tarzda açılan Mühendishane-i Bahr-i Hümayun gibi teknik okulların asıl amacının diplomat yetiştirmek olması
  4. D
    Avrupa devletleriyle yapılan ticaretin artması sonucu kapitülasyonların Nişancı tarafından denetlenemeyecek kadar karmaşık hale gelmesi
  5. E
    Sened-i İttifak ile ayanların dış politikada söz sahibi olmasının ardından merkezi otoritenin Reisülküttaplığı güçlendirme kararı alması

Cevap

Osmanlı Devleti'nin askeri üstünlüğünü kaybederek dış politikada diplomasiyi ve antlaşmalar hukukunu öncelikli bir araç olarak kullanmak zorunda kalması
Doğru cevap, Osmanlı Devleti'nin askeri gücünün azaldığı bu dönemde devletin kurtuluşunu artık askeri fetihlerde değil, profesyonel bir diplomasi ve 'denge politikası' yürütmekte bulmasıdır. Bu durum, dış yazışmalardan sorumlu olan Reisülküttaplığı en kritik bürokratik makam haline getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyıldaki genel siyasi durumunu analiz etme
Devletin askeri alanda gerilediği ve Karlofça'dan sonra büyük toprak kayıpları yaşamaya başladığı görülür.
Bürokratik değişimler genellikle devletin dış dünyadaki konumuna bir tepki olarak gelişir.
2
Dış politikadaki 'yöntem' değişikliğini belirleme
Kılıç gücüyle fetih politikasının yerini, 'mevcut toprakları koruma' ve 'denge politikası' almıştır.
Askeri olarak zayıflayan bir devlet, varlığını diplomasiyle korumak zorundadır.
3
Bürokratik sınıfların (Seyfiye vs. Kalemiye) rollerini karşılaştırma
Seyfiye (askeri sınıf) etkisini yitirirken, yazışma ve diplomasiyi yöneten Kalemiye (bürokrasi) sınıfı yükselmiştir.
Diplomasi profesyonel dil, hukuk bilgisi ve müzakere yeteneği gerektirir, bu da Reisülküttaplığın önemini artırır.

Anahtar Kavram

XVIII. Yüzyıl Diplomatik Dönüşümü ve Kalemiye Sınıfının Yükselişi

İpuçları

1
Osmanlı'nın Karlofça'dan sonra askeri gücünü nasıl algıladığını düşünün.
2
Devletin artık sadece savaşarak değil, antlaşmalar ve denge politikasıyla topraklarını korumaya çalıştığını hatırlayın.
3
Reisülküttaplık makamının dış yazışma (diplomasi) görevini düşünerek, bu görevin neden bir anda Nişancı'dan daha önemli hale gelmiş olabileceğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

III. Selim döneminde açılan daimi elçiliklerin bu bürokratik dönüşümün bir sonucu olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Gerileme Dönemi (1699-1792)

Bu konudan daha fazla soru