Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin fonksiyonel özellikleri incelendiğinde; bazı şehirlerin gelişiminde yeraltı kaynakları veya enerji potansiyeli gibi 'konum (site)' özellikleri, bazılarında ise ulaşım ağlarına yakınlık gibi 'durum (situasyon)' özellikleri belirleyici olmuştur.

Buna göre, aşağıdaki kentsel yerleşmelerden hangisinin büyüme ve gelişme sürecinde durum (situasyon) özellikleri, doğal kaynak varlığına göre daha ön plandadır?

  1. A
    Batman
  2. B
    Zonguldak
  3. C
    Seydişehir
  4. D
    Soma
  5. AfyonkarahisarCevap

Cevap

Afyonkarahisar'ın kentsel gelişimi, yolların kesişim noktasında bulunması ve ulaşım fonksiyonunun sağladığı ticari avantajlar (durum/situasyon) ile gerçekleşmiştir.
Afyonkarahisar; İç Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgelerini birbirine bağlayan stratejik bir ulaşım ve kavşak noktası olması nedeniyle gelişmiş bir 'durum (situasyon)' şehridir. Diğer seçeneklerdeki şehirler ise doğrudan bir doğal kaynağın (petrol, taş kömürü, boksit, linyit) bulunduğu yerlerde kurularak gelişen 'konum (site)' şehirleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin temel fonksiyonlarını belirle.
Batman: Maden, Zonguldak: Maden/Enerji, Seydişehir: Sanayi (Hammaddeye dayalı), Soma: Maden/Enerji, Afyonkarahisar: Ulaşım/Ticaret.
Şehirlerin büyüme nedenlerini sınıflandırmak için gereklidir.
2
'Konum' ve 'Durum' kavramlarını karşılaştır.
Maden ve hammadde varlığı 'konum' (site), ulaşım yollarına göre pozisyon 'durum' (situasyon) özellikleridir.
Soruda istenen ayrımı yapmak için kavramsal çerçeveyi kurar.
3
Ulaşım odaklı olan şehri seç.
Afyonkarahisar, Türkiye'nin önemli kara ve demir yolu kavşak noktalarından biri olduğu için gelişmiştir.
Doğal kaynağa değil, coğrafi pozisyona dayalı gelişimi tespit eder.

Anahtar Kavram

Şehirlerin Fonksiyonel Gelişiminde Site (Konum) ve Situasyon (Durum) Farkı

İpuçları

1
Şehirlerin büyüme nedenlerini 'maden/hammadde' mi yoksa 'ulaşım' mı olarak düşünün.

Daha Fazla Pratik

Diğer kavşak noktası şehirleri (Örn: Eskişehir, Aksaray, Bilecik) ve bunların gelişimindeki sanayi-ulaşım ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla