Soru

Zorluk: Zorİstanbul'un İşgali

İtilaf Devletleri, 1616 Mart 19201920 tarihinde İstanbul’u resmen işgal ettikten sonra yayımladıkları bildiride; "İşgalin geçici olduğu, amacın saltanat makamını zayıflatmak değil aksine güçlendirmek olduğu" ve "Eğer Anadolu’da karışıklıklar devam ederse İstanbul’un Türklerden alınabileceği" maddelerine yer vermişlerdir.

İtilaf Devletleri’nin bu bildiride yer alan "İstanbul’un Türklerden alınabileceği" tehdidiyle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Milli Mücadele hareketini halkın gözünde suçlu göstererek direnişe olan desteği kırmakCevap
  2. B
    Azınlık cemiyetlerinin bölgesel emellerine hukuki bir zemin hazırlamak
  3. C
    Mebusan Meclisi’nin çalışmalarını Ankara’da daha demokratik bir ortamda sürdürmesini sağlamak
  4. D
    Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’ndan çekilme sürecini hızlandırmak
  5. E
    Saltanat Şurası’nın alacağı kararların halk tarafından sorgusuz kabul edilmesini sağlamak

Cevap

İtilaf Devletleri'nin İstanbul'un kaybedileceği tehdidiyle asıl amacı, Milli Mücadele hareketini halkın gözünde 'İstanbul'un elden çıkmasına sebep olan suçlular' olarak gösterip toplumsal desteği engellemek ve direnişi bitirmektir.
İtilaf Devletleri, İstanbul'un resmen işgali sonrası yayımladıkları bildiride halkın dini ve siyasi duygularını hedef almıştır. 'Eğer Anadolu'da karışıklıklar (Milli Mücadele) devam ederse İstanbul elinizden gider' diyerek, Milli Mücadele'yi yürüten kadroları İstanbul'un kaybından sorumlu tutmayı ve halkın bu kadrolara olan desteğini kesmeyi amaçlamışlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Bildiri metnindeki tehdit unsurunu analiz etme
"Karışıklıklar devam ederse İstanbul Türklerden alınacaktır" ifadesinin hedef kitlesinin Anadolu halkı olduğu saptanır.
Tehdidin kimin eylemine (Anadolu'daki direniş) karşılık yapıldığını anlamak gerekir.
2
İşgalin siyasi ve psikolojik bağlamını değerlendirme
İstanbul'un Müslümanlar için saltanat ve hilafet merkezi olması nedeniyle, buranın kaybedilme korkusunun büyük bir baskı aracı olduğu belirlenir.
Dini ve siyasi hassasiyetlerin işgalciler tarafından nasıl bir propaganda aracına dönüştürüldüğünü görmek önemlidir.
3
Sonuç çıkarma
İtilaf Devletleri'nin bu tehdit yoluyla Anadolu direnişini yalnızlaştırmaya ve halkın desteğini çekmeye çalıştığı sonucuna varılır.
İşgalin askeri boyutundan ziyade psikolojik savaş boyutuna odaklanılmalıdır.

Anahtar Kavram

İşgal Bildirisindeki Psikolojik Baskı ve Manipülasyon

İpuçları

1
İtilaf Devletleri bu bildiriyi yayımlarken Anadolu'daki hareketin (Kuva-yı Milliye) sorumluluğunu vurgulamışlardır.
2
İstanbul, Osmanlı halkı için hem dini (hilafet) hem siyasi (saltanat) bir merkezdir; buranın kaybı büyük bir tehdittir.
3
Tehdit doğrudan şuna yöneliktir: 'Siz Anadolu'da direnmeye devam ederseniz, biz de en kutsal merkezinizi elinizden alırız'. Bu durum halkın direnişçilere kızmasına neden olur mu?

Daha Fazla Pratik

İstanbul'un işgali sonrası Mustafa Kemal'in aldığı idari ve askeri önlemleri (demiryollarının tahribi, tutuklamalar vb.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla