Osmanlı toplumsal yapısında bireylerin veya grupların sosyal statülerinde, mevkilerinde veya sınıflarında bir değişiklik yaşanmadan; sadece bir bölgeden diğerine göç etmeleri veya benzer bir iş kolunda çalışmaya devam etmeleri "yatay hareketlilik" olarak tanımlanır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde yaşanan yatay hareketliliğe bir örnektir?
- Bir esnafın ticaret yapmak amacıyla Bursa’dan Edirne’ye göç etmesiCevap
- BBir medrese öğrencisinin eğitimini tamamlayarak müderrislik yapmaya başlaması
- CYönetilen (reaya) mensubu bir kişinin eğitim alarak kazaskerlik makamına yükselmesi
- DBir uç beyinin askeri başarıları sonucunda vezirlik makamına getirilmesi
- ETımar sisteminde üretim yapan bir köylünün orduya kabul edilerek yeniçeri olması
Cevap
Bir esnafın ticaret yapmak amacıyla Bursa’dan Edirne’ye göç etmesi
Doğru cevap olan esnafın yer değiştirmesi, bireyin toplum içerisindeki yönetilen (reaya) statüsünü değiştirmez. Sadece coğrafi bir mekan değişikliği söz konusu olduğu için bu durum yatay hareketliliğin tipik bir örneğidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı toplumunda sosyal hareketlilik türleri (Yatay ve Dikey)
İpuçları
1
Bireyin toplumdaki yöneten veya yönetilen konumunun değişip değişmediğine dikkat edin.
2
Makam artışı, rütbe kazanma veya eğitimle sınıf atlama dikey hareketliliktir; sadece şehir değiştirme ise yataydır.
3
Bir tüccarın veya zanaatkarın işini başka bir şehirde yapmaya devam etmesi sosyal konumunu değiştirmez.
Daha Fazla Pratik
Osmanlı'da dikey hareketliliğin en önemli aracı olan 'Medrese eğitimi' ve 'Devşirme sistemi' konularını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s