Türkçede bazı cümleler eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını (neden-sonuç), bazıları ise hangi hedefe yönelik olduğunu (amaç-sonuç) bildirir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni belirtilmiştir?
- Gerekli ödenek zamanında gelmediğinden projenin ikinci aşamasına geçilemedi.Cevap
- BVatandaşları yeni düzenlemeler hakkında bilgilendirmek amacıyla mahalle toplantıları düzenlendi.
- CKurum içi verimliliği en üst düzeye çıkarmak üzere yeni bir çalışma modeli benimsendi.
- DSistemdeki güvenlik açıklarını kapatmak için yazılım ekibi gece boyunca mesai yaptı.
- EGelecek kuşaklara daha temiz bir çevre bırakalım diye geri dönüşüm kampanyaları başlatıldı.
Cevap
Gerekli ödenek zamanında gelmediğinden projenin ikinci aşamasına geçilemedi.
Doğru cevapta 'projenin ikinci aşamasına geçilememesi' sonucu, 'ödeneğin zamanında gelmemesi' gibi somut ve gerçekleşmiş bir sebebe bağlanmıştır. Bu bir neden-sonuç (gerekçe) ilişkisidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi Ayrımı
İpuçları
1
Cümledeki yargıya 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun; eğer mantıklı bir cevap alıyorsanız o amaç-sonuçtur.
2
Neden-sonuç cümlelerinde neden olan olay genellikle önceden gerçekleşmiştir. Amaç-sonuçta ise eylemin sonucunda ulaşılmak istenen bir hedef vardır.
3
'-mak için' kalıbı yerine 'amacıyla' kelimesini koyabiliyorsanız amaç-sonuçtur; '-dığı için' kalıbı ise genellikle neden-sonuç bildirir.
Daha Fazla Pratik
Neden-sonuç ve amaç-sonuç ayrımını pekiştirmek için 'için' edatının kullanıldığı farklı cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Cümledeki ekleri kontrol edin: '-dığı için, -den dolayı, -ince' ekleri genellikle neden; '-mak için, -mak üzere, diye' ifadeleri ise genellikle amaç bildirir.
Tahmini Süre:50s