I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı askerî stratejisi; müttefikleri Almanya ve Avusturya-Macaristan'ın Avrupa hatlarındaki yükünü hafifletmek için sınır dışına kuvvet göndermek ile imparatorluğun Orta Doğu ve Arap coğrafyasındaki toprak bütünlüğünü korumak arasında şekillenmiştir.
Bu bağlamda Osmanlı Devleti'nin açtığı yardım cepheleri (Galiçya, Romanya, Makedonya) ile savunma cephelerinin (Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) askerî ve siyasi dinamikleri birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AHicaz-Yemen Cephesi'nde Medine Müdafaası'nı yürüten Fahreddin Paşa'nın yerel kabileleri Osmanlı idaresi altında birleştirmesi, İslamcılık ve Osmanlıcılık fikir akımlarının Arap Yarımadası'nda kesin bir zafer kazanmasını sağlamıştır.
- BIrak Cephesi'nde kazanılan Kut'ül Amare zaferi neticesinde General Townshend komutasındaki İngiliz birliklerinin teslim alınması, İttifak Devletleri'nin savaşı Orta Doğu'da kesin olarak kazanmasını ve İngilizlerin bölgeden tamamen çekilmesini sağlamıştır.
- Galiçya ve Romanya gibi yardım cephelerinde Rusya ve Romanya ordularına karşı müttefik hatları desteklenirken; Hicaz-Yemen ve Suriye-Filistin savunma cephelerinde Şerif Hüseyin ve yerel unsurların İngilizlerle ittifak kurması, İslamcılık (Ümmetçilik) fikrinin fiilen iflas ettiğini somutlaştırmıştır.Cevap
- DMakedonya ve Galiçya cephelerinde konuşlandırılan Osmanlı kolorduları, bölgedeki savaşları sona erdiren Brest-Litovsk ve Bükreş antlaşmalarına kadar hiçbir birliğini geri çekmeden harekâtı tamamlamış ve tüm kuvvetlerini Kafkas Cephesi'ne kaydırmıştır.
- ESuriye-Filistin Cephesi'nde İtilaf güçlerinin taarruzu Kanal Harekâtı ile durdurulmuş, ardından yapılan karşı harekâtla Sina Yarımadası ve Mısır tamamen geri alınarak bölgedeki savunma hattı güvenceye kavuşturulmuştur.
Cevap
Galiçya ve Romanya gibi yardım cephelerinde Rusya ve Romanya ordularına karşı müttefik hatları desteklenirken; Hicaz-Yemen ve Suriye-Filistin savunma cephelerinde Şerif Hüseyin ve yerel unsurların İngilizlerle ittifak kurması, İslamcılık (Ümmetçilik) fikrinin fiilen iflas ettiğini somutlaştırmıştır.
Doğru seçenekte belirtildiği üzere, Galiçya, Romanya ve Makedonya Osmanlı'nın müttefiklerine destek amacıyla sınırları dışında savaştığı yardım cepheleridir. Hicaz-Yemen ve Suriye-Filistin savunma cephelerinde ise İngiliz kışkırtması ve desteğiyle Şerif Hüseyin isyan etmiş, Müslüman Arap unsurların Osmanlı'ya karşı savaşması neticesinde İslamcılık (Ümmetçilik) fikri fiilen geçerliliğini yitirmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Savunma ve Yardım Cephelerinin Stratejik ve İdeolojik Sonuçları
İpuçları
1
Osmanlı cephelerini 'Taarruz' (Kafkas, Kanal), 'Savunma' (Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) ve 'Yardım' (Galiçya, Makedonya, Romanya) şeklinde tasnif ediniz.
2
Savunma cephelerinde cereyan eden olayların (özellikle Şerif Hüseyin-İngiliz iş birliğinin) Osmanlı Devleti'nin resmî ideolojisi olan İslamcılık üzerindeki etkisini hatırlayınız.
3
Kut'ül Amare'nin taktiksel bir zafer olduğunu ancak İngilizlerin daha sonra Bağdat'ı ele geçirdiğini; yardım cephelerindeki birliklerin ise Rusya ve Romanya'ya karşı savaştığını göz önünde bulundurunuz.
Daha Fazla Pratik
Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada Mustafa Kemal Paşa'nın Suriye-Filistin Cephesi'nde Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak kurduğu Katma Savunma Hattı'nın Misak-ı Milli sınırlarına etkisini inceleyiniz.
Alternatif Yöntem
Cepheleri niteliklerine göre şematize ederek eşleştirme yapabilirsiniz: Sınır dışı yardım cepheleri müttefik desteği (Galiçya/Romanya/Makedonya), Orta Doğu savunma cepheleri ise toprak müdafaası ve Ümmetçilik fikrinin iflası (Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen).
Tahmini Süre:1m 30s