Examkin

Soru

Zorluk: ZorMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatlanmasında 'Merkezi Yönetim', başkent teşkilatı ve taşra teşkilatı olmak üzere iki ana koldan oluşmaktadır. Bu yapıda yer alan birimlerin yetki, görev ve tüzel kişilik özellikleri anayasal ve yasal çerçevede belirlenmiştir.

Buna göre, merkezi yönetimin taşra teşkilatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. İl özel idaresi, merkezi yönetimin taşra teşkilatı içerisinde yer alan ve vali tarafından yetki genişliği esasına göre yönetilen bir birimdir.Cevap
  2. B
    Taşra teşkilatında bulunan il ve ilçe idareleri, devlet tüzel kişiliğinin bir parçası oldukları için kendilerine ait ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildirler.
  3. C
    Vali, il genel idaresinin başı olarak ilde hem devletin hem de Cumhurbaşkanının temsilcisi ve idari yürütme vasıtasıdır.
  4. D
    Merkezi idarenin taşra teşkilatındaki hiyerarşik yapılanmasında, il idaresi ile başkentteki ilgili bakanlıklar arasında bütünlük hiyerarşi yetkisiyle sağlanır.
  5. E
    İlçe idaresinin başında bulunan kaymakam, valinin gözetim ve denetimi altında görev yapar ancak valinin aksine sadece Cumhurbaşkanının temsilcisidir.

Cevap

İl özel idaresinin merkezi yönetimin taşra teşkilatı içinde yer aldığını ve yetki genişliği kullandığını belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır çünkü il özel idaresi merkezi yönetimin taşra teşkilatı içinde değil, mahalli idareler (yerinden yönetim) başlığı altında yer alır. Ayrıca 'yetki genişliği' ilkesi sadece merkezi idarenin taşra birimi olan valiye tanınmış, merkeze danışmadan karar alma yetkisidir; il özel idaresi gibi yerinden yönetim birimlerinde bu ilke uygulanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezi Yönetim ve Yerinden Yönetim ayrımını yapın.
Merkezi Yönetim (Başkent + Taşra); Yerinden Yönetim (Mahalli İdareler + Hizmet Kuruluşları).
Soruda merkezi yönetimin taşra teşkilatı sorulmaktadır.
2
İl özel idaresinin statüsünü belirleyin.
İl özel idaresi, Anayasa'nın 127. maddesinde düzenlenen bir mahalli idare (yerinden yönetim) kuruluşudur.
Taşra teşkilatı (merkezi idare) içinde İl Genel İdaresi bulunur, İl Özel İdaresi değil.
3
Yetki genişliği ilkesinin kapsamını analiz edin.
Yetki genişliği sadece merkezi idarenin ildeki temsilcisi olan Valiye (İl Genel İdaresi) tanınmış bir yetkidir.
Yerinden yönetim kuruluşları (belediye, il özel idaresi vb.) kendi tüzel kişilikleri ve karar organları ile yönetilirler, yetki genişliği bu yapılarda işlemez.

Anahtar Kavram

İdare Teşkilatı: Merkezi Yönetim (Taşra) vs. Mahalli İdareler Ayrımı

İpuçları

1
İl Genel İdaresi ile İl Özel İdaresi arasındaki farkı hatırlayın.
2
Yetki genişliği (merkeze sormadan karar alabilme) hakkı anayasal olarak sadece valiye verilmiştir.
3
Mahalli idarelerin (Belediye, Köy, İl Özel İdaresi) kendi bütçeleri ve kamu tüzel kişilikleri vardır; oysa taşra birimlerinin yoktur.

Daha Fazla Pratik

İl Genel Meclisi (Mahalli İdare) ile İl İdare Kurulu (Taşra) arasındaki üye yapısı farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Bu konudan daha fazla soru