Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorI. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri

I. Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti bir yandan ülke sınırları içerisindeki stratejik bölgeleri müdafaa etmek amacıyla savunma cephelerinde savaşırken diğer yandan müttefiklerine destek sağlamak ve çok cepheli savaşın genel yükünü dengelemek gayesiyle sınırları dışındaki yardım cephelerine askerî birlikler sevk etmiştir.

Bu cephelerdeki askerî harekâtlar, komuta kademeleri ve stratejik neticeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğru bir değerlendirmedir?

  1. A
    Irak Cephesi'nde Kut'ül Amare'de elde edilen zafer neticesinde İngiliz ordusunun Basra ve Körfez bölgesindeki varlığına tamamen son verilmiş, böylece Orta Doğu'daki petrol sahalarının kontrolü savaş sonuna kadar Osmanlı idaresinde kalmıştır.
  2. B
    Suriye-Filistin Cephesi'nde Yıldırım Orduları Grubu, I. ve II. Gazze muharebelerindeki savunma başarısını harekâtın sonuna kadar sürdürerek Kudüs ve Şam'ın İtilaf kuvvetlerinin eline geçmesini kesin olarak engellemiştir.
  3. Romanya ve Galiçya gibi yardım cephelerinde müttefik ordularıyla birlikte Rus kuvvetlerine karşı mücadele veren Osmanlı kolorduları, Rusya'daki rejim değişikliği ve Brest-Litovsk Antlaşması süreciyle bu cephelerin kapanması üzerine diğer cephelerdeki savunma ve taarruz hatlarına kaydırılmıştır.Cevap
  4. D
    Hicaz-Yemen Cephesi'nde Medine Müdafaası'nı yürüten Osmanlı kuvvetleri, İslamcılık politikasının bölge halkı üzerindeki etkisi sayesinde Şerif Hüseyin önderliğindeki isyanı bütünüyle bastırmış ve Kızıldeniz kıyılarındaki mutlak hakimiyeti korumuştur.
  5. E
    Makedonya Cephesi'ne sevk edilen 20. Kolordu'nun İtilaf kuvvetlerine karşı kazandığı kesin neticeler, Çanakkale Boğazı'na yönelik deniz ablukasının kalkmasında ve Çanakkale Muharebeleri'nin kazanılmasında birincil askerî etken olmuştur.

Cevap

Romanya ve Galiçya gibi yardım cephelerinde Rus kuvvetlerine karşı savaşan Osmanlı kolordularının, Rusya'daki rejim değişikliği ve Brest-Litovsk Antlaşması ile cephelerin kapanmasının ardından Osmanlı savunma ve taarruz hatlarına kaydırıldığını belirten ifade doğrudur.
Osmanlı Devleti, sınırları dışındaki yardım cepheleri olan Galiçya'ya 15. Kolordu'yu, Romanya'ya 6. Kolordu'yu ve Makedonya'ya 20. Kolordu'yu göndermiştir. Galiçya ve Romanya'da Rus ordusuna karşı başarıyla mücadele edilmiş; 1917 Ekim Devrimi ile Rusya'da iktidara gelen Bolşeviklerin savaştan çekilme kararı alması ve 3 Mart 1918'de Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalaması üzerine bu cepheler fiilen kapanmıştır. Buradaki muharip Türk birlikleri Osmanlı sınırlarına dönerek Kafkas ve Suriye-Filistin gibi kritik savunma hatlarında görevlendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sınır dışı yardım cephelerinin (Galiçya, Makedonya, Romanya) askerî fonksiyonunu ve kapanış şartlarını analiz etmek
Galiçya'da 15. Kolordu ve Romanya'da 6. Kolordu, Avusturya-Macaristan ve Almanya ile birlikte Rus ve Rumen ordularına karşı savaşmıştır. 1917 Bolşevik İhtilali ve 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması ile Doğu Avrupa cephesi kapanmıştır.
Müttefiklere yardım cephelerinin temel varlık sebebi Rus baskısını kırmak ve müttefiklerin yükünü hafifletmektir.
2
Kapanan yardım cephelerindeki muharip birliklerin sevk durumunu tespit etmek
Avrupa cephelerindeki muharip Osmanlı kolorduları görevlerini tamamlayarak Kafkasya (Şark Orduları Grubu) ve Suriye-Filistin hatlarındaki kritik savunma noktalarına intikal ettirilmiştir.
Osmanlı ordu komutanlığı mevcut insan kaynağını Doğu ve Güney cephelerindeki boşlukları doldurmak üzere yeniden organize etmiştir.
3
Savunma cephelerine ilişkin diğer seçeneklerdeki iddiaları (Irak, Suriye-Filistin, Hicaz) tarihsel gerçeklerle sınamak
Kut'ül Amare zaferi Basra'yı kurtarmamış, Bağdat 1917'de düşmüştür. Gazze savunması sonrasında Kudüs ve Şam kaybedilmiştir. Hicaz'da Medine savunulmuş fakat isyan genel olarak bastırılamamıştır.
Savunma cephelerinde kazanılan lokal/taktik zaferler (Kut'ül Amare, I. ve II. Gazze, Medine Müdafaası) genel stratejik mağlubiyeti ve toprak kayıplarını bütünüyle engelleyememiştir.
4
Çıkarımları birleştirerek kesin doğru yargıya ulaşmak
Romanya ve Galiçya birliklerinin Rusya'nın savaştan çekilmesi ve Brest-Litovsk süreciyle geri çekilip diğer hatlara sevk edildiği yargısı eksiksiz ve tarihsel açıdan kusursuzdur.
Diplomatik ve askerî gelişmelerin sebep-sonuç ilişkisi tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin yardım ve savunma cephelerindeki stratejik birlik intikalleri, taktik başarılar ve cephelerin kapanış dinamikleri

İpuçları

1
Osmanlı Devleti'nin sınır dışı yardım cepheleri (Galiçya, Romanya, Makedonya) ile sınır içi savunma cephelerinin zamansal etkileşimini ve kapanış koşullarını düşününüz.
2
1917 yılında Rusya'da yaşanan Bolşevik İhtilali ve akabinde imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması'nın Doğu Avrupa ve Kafkasya'daki askerî dengelere nasıl yansıdığını değerlendiriniz.
3
Kut'ül Amare, Medine ve Gazze savunmaları taktik ve moral zaferler kazandırsa da bölgesel nihai kaybı engelleyememiştir; buna karşılık Rusya'nın çekilmesiyle Galiçya ve Romanya'daki birlikler serbest kalarak ana vatana dönmüştür.

Daha Fazla Pratik

Brest-Litovsk Antlaşması sonrası Kafkas İslam Ordusu'nun kuruluşu ve Galiçya'dan dönen 15. Kolordu unsurlarının bu harekâttaki rolünü inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kronolojik ve coğrafi eleme yöntemi: Çanakkale Zaferi (1915) yardım cephelerinin açılmasından öncedir. Bağdat (1917), Kudüs (1917) ve Şam (1918) düşmüştür. Dolayısıyla savunma cephelerinde nihai ve kesin toprak muhafazası sağlandığını iddia eden seçenekler doğrudan elenir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri

Bu konudan daha fazla soru