Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorLaiklik

19241924 Anayasası'nın ilk halinde yer alan "Ahkâm-ı şer'iyyenin tenfizi" (şeriat hükümlerinin yerine getirilmesi) yetkisinin 19281928 yılında yapılan anayasa değişikliği ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden (TBMM) geri alınması; Türk hukuk tarihindeki laikleşme sürecinin en kritik evrelerinden birini teşkil etmektedir. Bu anayasal düzenlemenin yapılmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yasama yetkisinin kullanımında dini referansları devre dışı bırakarak milli iradeyi mutlak, rasyonel ve laik bir otorite haline getirmekCevap
  2. B
    Çok hukuklu sistemden tek hukuklu sisteme geçişte mahkemelerin bağımsızlığını sağlayarak hukuk birliğini anayasal bir zorunluluk haline getirmek
  3. C
    Halifeliğin kaldırılmasıyla ortaya çıkan devlet başkanlığı sorununa anayasal bir çözüm üreterek rejim tartışmalarını kalıcı olarak sonlandırmak
  4. D
    Avrupalı devletlerin, azınlık haklarını bahane ederek Türk yasama faaliyetlerine müdahale etme imkânını diplomatik yollarla ortadan kaldırmak
  5. E
    İslamcılık fikir akımının bürokrasideki etkisini sonlandırıp Türkçülük ülküsünü devletin tek resmi ideolojisi olarak anayasaya kaydetmek

Cevap

Milli iradeyi ve yasama yetkisini tamamen rasyonel ve laik bir otorite haline getirmeyi amaçlayan seçenek doğrudur.
TBMM'nin şeriat hükümlerini yerine getirme yetkisinin kaldırılması, yasama yetkisinin kaynağını semavi/ilahi meşruiyetten kopararak tamamen milli iradeye ve rasyonel esaslara dayandırmıştır. Bu durum, devletin yasama gücünün laikleşmesi anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
19241924 Anayasası'nın orijinal metnini ve 2626. maddeyi analiz et.
2626. madde, TBMM'ye yasaları yaparken şeriat hükümlerini gözetme/uygulama görevi veriyordu.
Bu durum, meclisin egemenlik gücünün bir kısmının dinsel referanslara dayandığını (teokratik kalıntı) göstermektedir.
2
19281928 yılındaki değişikliğin hukuki sonucunu değerlendir.
"Ahkâm-ı şer'iyyenin tenfizi" ibaresi anayasadan çıkarıldı.
Böylece meclis, yasa yaparken dini metinlere değil, sadece milletin ihtiyaçlarına ve akla dayanmak zorunda kaldı.
3
Bu değişikliğin laiklik ve milli egemenlik ilkeleriyle sentezini yap.
Yasama yetkisinin kaynağı tamamen dünyevileşmiş ve millileşmiştir.
Laiklik, devletin meşruiyetini dinsel referanslardan ayırarak halkın iradesine dayandırmasıdır.

Anahtar Kavram

Yasama Yetkisinin Dünyevileşmesi (Laikleşmesi)

İpuçları

1
19241924 Anayasası'ndaki bu madde, meclisin yasama faaliyetini hangi referanslara göre yapacağını belirliyordu.
2
"Ahkâm-ı şer'iyye" ifadesinin çıkarılması, meclisin yasa yaparken artık dini kurallara bağlı kalma zorunluluğunun kalmadığını ifade eder.

Daha Fazla Pratik

19281928 yılında anayasadan çıkarılan diğer bir önemli unsuru (Devletin dini İslam'dır ibaresi) ve bunun anayasal and içme törenlerine etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruya "egemenliğin kaynağı" perspektifinden yaklaşın: Bir meclis dini kuralları uygulamakla görevliyse, otoritesi kısmen ilahidir. Bu görev kaldırılırsa otorite tamamen milli olur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Laiklik

Bu konudan daha fazla soru