Examkin

Soru

Zorluk: ZorI. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin sınırlarını korumak amacıyla savaştığı savunma cepheleri (Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen) ile müttefiklerine destek olmak maksadıyla sınırları dışında mücadele ettiği yardım cephelerinin (Galiçya, Makedonya, Romanya) genel özellikleri ve askerî seyri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?

  1. A
    Suriye-Filistin Cephesi, Kanal Harekâtı'nın başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Osmanlı ordusunun geri çekilmek zorunda kalmasıyla açılan bir savunma sahasıdır.
  2. B
    Galiçya ve Romanya yardım cephelerindeki muharebeler, Çarlık Rusyası'nda yaşanan Bolşevik İhtilali ve ardından imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması ile fiilen sona ermiştir.
  3. Hicaz-Yemen Cephesi'ndeki çatışmalar, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte Osmanlı Devleti adına en erken sonlanan ve birliklerin derhal tahliye edildiği mücadele olmuştur.Cevap
  4. D
    Irak Cephesi'nde Halil Paşa komutasındaki Türk ordusu Kut'ül Amâre'de önemli bir askerî zafer elde etmesine rağmen, İngilizlerin takviye alarak ilerleyişini sürdürmesi sonucu Bağdat işgal edilmiştir.
  5. E
    Makedonya Cephesi'ne gönderilen Osmanlı kolordusu, kendi sınırları dışında Bulgar ve Alman birlikleriyle koordinasyon kurarak İtilaf kuvvetlerinin Balkanlar'daki hâkimiyetini sınırlandırmayı hedeflemiştir.

Cevap

Hicaz-Yemen Cephesi'ndeki çatışmaların Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasıyla birlikte en erken sonlanan ve birliklerin derhal tahliye edildiği mücadele olduğunu öne süren seçenek tarihsel gerçeklerle bağdaşmaz ve savunulamaz.
Hicaz-Yemen Cephesi'nde Medine Müdafii Fahreddin Paşa, 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmasına ve padişah ile Harbiye Nezâreti'nin teslim çağrılarına rağmen Medine'yi İngilizlerin desteklediği Şerif Hüseyin kuvvetlerine teslim etmemiştir. Çöl Kaplanı lakabıyla bilinen Fahreddin Paşa, kutsal emanetlerin güvenle İstanbul'a naklini sağlamış ve askerî direnişini 10 Ocak 1919 tarihine kadar devam ettirmiştir. Dolayısıyla Hicaz-Yemen Cephesi, Osmanlı Devleti adına en erken sonlanan değil; Mondros Ateşkesi'nden sonra dahi mücadelenin en uzun süre sürdüğü savunma sahasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
I. Dünya Savaşı'ndaki savunma ve yardım cephelerinin açılış dinamiklerini incelemek
Irak, Suriye-Filistin ve Hicaz-Yemen doğrudan Osmanlı topraklarını savunmak için; Galiçya, Romanya ve Makedonya ise sınır ötesinde müttefiklere (Almanya, Avusturya-Macaristan, Bulgaristan) yardım amacıyla açılmıştır.
Soruda verilen cephelerin niteliğini ve amaçlarını doğru kavramak seçenekleri elemeyi kolaylaştırır.
2
Yardım cephelerinin kapanış sürecini değerlendirmek
Galiçya ve Romanya yardım cepheleri, Rusya'nın Bolşevik İhtilali sonrası savaştan çekilmesi ve Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalamasıyla fiilen kapanmış, buradaki Osmanlı birlikleri diğer cephelere sevk edilmiştir.
Müttefik sınır ötesi cephelerin kapanışı ile Doğu Avrupa'daki siyasi-askerî gelişmeler doğrudan bağlantılıdır.
3
Savunma cephelerindeki kritik gelişmelerin kronolojisini ve akıbetini analiz etmek
Kanal Harekâtı sonrası Suriye-Filistin savunması başlamış; Irak'ta Kut'ül Amâre zaferine rağmen Bağdat işgal edilmiş; Hicaz-Yemen'de ise Fahreddin Paşa Mondros Ateşkesi'ne rağmen Medine'yi Ocak 1919'a kadar savunmuştur.
Hicaz-Yemen Cephesi en erken kapanan değil, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan aylar sonra dahi direnişin sürdüğü en son teslim olan cephedir.

Anahtar Kavram

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin Savunma ve Yardım Cephelerinin Askerî Seyri ve Sonuçları

İpuçları

1
Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra dahi teslim olmayarak direnişi sürdüren 'Medine Müdafii' Fahreddin Paşa'nın mücadelesini ve süresini hatırlayınız.
2
Osmanlı cephelerinin kapanış kronolojisine dikkat ediniz; yardım cepheleri Brest-Litovsk ile kapanırken, kutsal toprakların savunması ateşkesten sonraki aylara kadar devam etmiştir.
3
Hicaz-Yemen Cephesi'nde direniş 30 Ekim 1918 Mondros Antlaşması ile derhal bitmemiş; Ocak 1919'a kadar sürerek ateşkesten sonra en geç teslim olunan cephe hüviyetini kazanmıştır.

Daha Fazla Pratik

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin taarruz, savunma ve yardım cephelerinin açılma nedenleri ile Mustafa Kemal Paşa'nın görev aldığı cepheleri (Çanakkale, Kafkas, Suriye-Filistin) kronolojik olarak tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Cepheleri türlerine (Savunma: Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin, Hicaz-Yemen; Yardım: Galiçya, Romanya, Makedonya) göre ayırıp her birinin nihai akıbetini (Kut'ül Amare zaferi sonrası Bağdat'ın düşmesi, Kanal'ın Suriye savunmasına evrilmesi, Medine'nin geç teslimi, Brest-Litovsk ile yardım cephelerinin tasfiyesi) kronolojik olarak karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

I. Dünya Savaşı Savunma ve Yardım Cepheleri

Bu konudan daha fazla soru