Soru

Zorluk: OrtaSiyasi Parti Grupları

Milletvekillerinin Meclis çalışmalarına toplu ve daha etkili bir şekilde katılmalarını sağlayan siyasi parti grupları, belirli parlamento işlemleri söz konusu olduğunda Anayasa tarafından belirlenen sınırlar dâhilinde hareket etmek zorundadır.

Buna göre, 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca TBMMTBMM siyasi parti gruplarının aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması anayasal olarak yasaklanmıştır?

  1. A
    Meclis Başkanlık Divanına üye oranlarına göre isim bildirmek
  2. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ile ilgili görüşme yapmakCevap
  3. C
    Meclis araştırması açılması için önerge vermek
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı seçimi için aday göstermek
  5. E
    Genel Kurulda genel görüşme açılmasını talep etmek

Cevap

Siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığının kaldırılmasıyla ilgili görüşme yapması ve karar alması anayasal olarak yasaklanmıştır.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 83. maddesinde açıkça belirtilen bir yasaktır. Siyasi parti grupları; milletvekillerinin yargılanmasını engelleyen dokunulmazlıkların kaldırılması ya da Meclis soruşturması gibi cezai sorumluluk doğurabilecek süreçlerde grup kararı alamazlar ve hatta bu konuda görüşme bile yapamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının anayasal statüsünü analiz et.
Gruplar en az 2020 milletvekili ile kurulur ve Meclis çalışmalarına katılırlar.
Grupların yetki ve yasaklarının kaynağı Anayasa ve Meclis İçtüzüğü'dür.
2
Anayasa'da belirtilen mutlak yasakları hatırla.
Meclis Başkanlığına aday gösterme ve Yasama Dokunulmazlığı/Meclis Soruşturması hakkında görüşme yapma yasakları tespit edilir.
Milletvekili teminatını ve parlamento tarafsızlığını korumak amacıyla bu yasaklar getirilmiştir.
3
Seçenekleri bu yasaklar ile karşılaştır.
Yasama dokunulmazlığı ile ilgili işlem yapmanın yasak olduğu doğrulanır.
Anayasa madde 83: 'Siyasi parti gruplarında, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.'

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının bazı konularda 'tarafsızlık' ve 'milletvekili hürriyeti' nedeniyle işlem yapması yasaklanmıştır.
2
Bu yasaklar genellikle Meclis Başkanlığı seçimi, dokunulmazlıklar ve meclis soruşturmaları ile ilgilidir.
3
Anayasa'nın 83. ve 94. maddeleri grupların neyi yapamayacağını açıkça listeler; özellikle yargısal niteliği olan veya tarafsızlık gerektiren konulara dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı seçimindeki durumunu ve kanun teklifi verip veremediklerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Ezberlemek yerine mantık yürütülebilir: Bir milletvekilinin yargılanıp yargılanmayacağına (dokunulmazlık) partisinin grup kararıyla karar vermesi, 'yargı bağımsızlığı' ve 'milletvekili teminatı' ile çelişirdi. Bu yüzden yasaktır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla