Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Fizyolojik nüfus yoğunluğu; bir ülkedeki veya bölgedeki toplam nüfus miktarının, o yerdeki toplam tarımsal arazi varlığına oranlanmasıyla elde edilen bir değerdir. Bu yoğunluğun yüksek çıkması; ya toplam nüfusun çok fazla olmasından ya da mevcut tarım alanlarının çok kısıtlı olmasından kaynaklanmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki alanların hangisinde fizyolojik nüfus yoğunluğunun yüksek olmasında, tarım alanlarının darlığından ziyade toplam nüfus miktarının aşırı fazla olması temel belirleyicidir?

  1. A
    Doğu Karadeniz Bölümü
  2. B
    Teke ve Taşeli Platoları
  3. Çatalca-Kocaeli BölümüCevap
  4. D
    Hakkâri Bölümü
  5. E
    Menteşe Yöresi

Cevap

Fizyolojik nüfus yoğunluğunun yüksek olmasında toplam nüfus miktarının fazlalığının temel belirleyici olduğu alan Çatalca-Kocaeli Bölümü'dür.
Çatalca-Kocaeli Bölümü, Türkiye'nin sanayi, ticaret ve ulaşım merkezidir. Bu nedenle toplam nüfus miktarı olağanüstü fazladır. Fizyolojik nüfus yoğunluğu formülünde pay kısmındaki (toplam nüfus) değerin çok büyük olması, tarım alanları tamamen yok olmasa bile yoğunluğun çok yüksek çıkmasına neden olur. Diğer seçeneklerde yoğunluğun ana sebebi 'payda' yani tarım alanlarının darlığı iken burada ana sebep 'pay' yani nüfusun kendisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Fizyolojik nüfus yoğunluğu (FNY) formülünü analiz et.
FNY=Toplam Nu¨fusTarım AlanıFNY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanı}}
Yoğunluğu etkileyen iki temel değişkenin (pay ve payda) etkisini anlamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki bölgeleri nüfus miktarı bakımından karşılaştır.
Çatalca-Kocaeli Bölümü (İstanbul-Kocaeli hattı), Türkiye'nin en fazla nüfusa sahip alanıdır.
Soruda 'nüfus miktarının fazla olması' kriteri vurgulandığı için en kalabalık yer aranmalıdır.
3
Yer şekilleri ve tarım alanı kısıtlılığını değerlendir.
Doğu Karadeniz ve Hakkâri'de yoğunluğun yüksek çıkma sebebi tarım alanlarının darlığıdır (paydanın küçük olması).
Doğru cevaba ulaşmak için nüfusun değil, arazinin belirleyici olduğu seçenekler elenmelidir.

Anahtar Kavram

Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu Bileşenleri

İpuçları

1
Fizyolojik nüfus yoğunluğu formülünü (ToplamNu¨fus/TarımAlanıToplam Nüfus / Tarım Alanı) aklınıza getirin.
2
Soruda yoğunluğun yüksek çıkma sebebi olarak 'arazinin darlığı' değil, 'insan sayısının fazlalığı' isteniyor.
3
Türkiye'nin en kalabalık ve en çok göç alan sanayi bölgesini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Tarımsal nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki temel farkları (toplam nüfus vs. çiftçi nüfusu) tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla