Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları ile bu yolların işletilmesi sonucunda ortaya çıkan hukuki durumlar hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinmek amacıyla kurulan bir komisyon aracılığıyla yürütülür ve devlet sırları ile ticari sırlar bu incelemenin kapsamı dışında tutulur.
  2. B
    Meclis soruşturması açılmasına dair önergenin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda kabul edilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyu gerekir.
  3. C
    Yazılı soru önergeleri, milletvekilleri tarafından Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara hitaben sorulur ve TBMM Başkanlığına sunulduğu tarihten itibaren en geç on beş gün içinde cevaplandırılması zorunludur.
  4. D
    Genel görüşme açılmasına dair istemler, siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından yapılabilir; ancak bu görüşmeler sonucunda yürütme organının siyasi sorumluluğuna gidilerek güven oylaması yapılamaz.
  5. Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, Yüce Divan tarafından seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edildiği anda kendiliğinden sona erer.Cevap

Cevap

Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevinin mahkûmiyet kararıyla sona ereceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu kişilerin görevi sevk kararı verildiği anda sona erer.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 106106. maddesi uyarınca, Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, mahkûmiyet kararı beklenmeksizin 'sevk kararı' ile birlikte sona erer. Bu durum Cumhurbaşkanının durumundan (Cumhurbaşkanının görevi sevk ile sona ermez) farklıdır ve adayların en çok karıştırdığı teknik ayrıntıdır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin denetim yollarının hukuki sonuçlarını analiz et.
Meclis Araştırması, Genel Görüşme ve Yazılı Soru bilgi edinme amaçlıdır; Meclis Soruşturması ise cezai sorumlulukla ilgilidir.
Her denetim yolunun kendine özgü usulü ve sonucu vardır.
2
Meclis soruşturması sonucunda Yüce Divana sevk edilmenin etkisini incele.
Anayasa Madde 106106'ya göre: 'Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer.'
Yürütme organının bu üyeleri için sevk kararı, görevin sona ermesi için yeterli bir hukuki sebeptir.
3
Cumhurbaşkanının durumu ile Cumhurbaşkanı yardımcıları/bakanların durumunu karşılaştır.
Cumhurbaşkanı Yüce Divana sevk edildiğinde görevi sona ermez (mahkûmiyet beklenir), ancak yardımcılar ve bakanlar için sevk anında görev biter.
Anayasa'daki bu ikili ayrım, sınavda en sık sorulan üst düzey teknik ayrıntılardan biridir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluğun Sonuçları

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki 'görevin sona erme anı' farkını tablo haline getirerek çalışınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla