Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİki Noktanın Kullanımı

Türkçede iki nokta (:); kendisinden sonra açıklama yapılacak, örnek verilecek veya alıntı yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Divan edebiyatının en çok kullanılan nazım şekillerinden bazılarını sıralayalım: gazel, kaside, mesnevi ve rubai.
  2. Bu projenin temel hedefleri şunlardır; eğitimde kaliteyi artırmak, teknolojik altyapıyı güçlendirmek ve fırsat eşitliği sağlamak.Cevap
  3. C
    Ünlü yazar, sanat anlayışını şu sözlerle özetlemiştir: "Sanat, hayatı olduğu gibi yansıtmak değil, onu yeniden yorumlamaktır."
  4. D
    Size tek bir tavsiyem var: Hayallerinizin peşinden gitmekten asla vazgeçmeyin ve kendinize her zaman güvenin.
  5. E
    Sınavda sorumlu olduğumuz temel dil bilgisi konuları şunlardı: ses bilgisi, yazım kuralları ve noktalama işaretleri.

Cevap

İki noktanın yanlış kullanıldığı cümle, 'Bu projenin temel hedefleri şunlardır;' şeklinde başlayan ifadedir; çünkü burada açıklama/listeleme öncesinde noktalı virgül değil, iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'şunlardır' ifadesinden sonra noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi bulunmadığı için bu kullanım hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapısını ve noktalama işaretlerinin işlevini analiz edin.
Tüm cümlelerin bir açıklama veya örnekleme amacı taşıdığı görülmektedir.
İki noktanın temel görevi kendisinden sonraki kısmın bir açıklama, örnek veya alıntı olduğunu göstermektir.
2
TDK'nin iki nokta ve noktalı virgül ayrımı kuralını uygulayın.
Açıklama yapılacak yerlerde iki nokta (:) kullanılırken; noktalı virgül (;) sadece sıralı cümleleri veya tür/takım gruplarını ayırmak için kullanılır.
Noktalı virgülün açıklama yapma gibi bir görevi yoktur.
3
Seçeneklerdeki büyük/küçük harf kurallarını kontrol edin.
Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük harfle, sadece örnek sıralanan listelerin küçük harfle başladığını teyit edin.
Yazım kuralları ile noktalama kuralları birbirini tamamlar.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgülün İşlevsel Ayrımı

İpuçları

1
Cümlede 'şunlardır', 'şöyledir', 'şudur' gibi ifadelerden sonra genellikle bir açıklama veya liste gelir.
2
Açıklama yapmadan hemen önce hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün: ':' mi yoksa ';' mi?
3
Noktalı virgül (;) asla kendinden sonra gelecek bir açıklamayı veya listeyi başlatmak için kullanılmaz.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadelerin ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başladığını pekiştirmek için TDK'nin güncel örneklerini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Cümleyi okurken 'şunlardır' dedikten sonra duraksayıp bir liste veriyorsanız, oraya mutlaka iki nokta gelmelidir. Eğer iki nokta yerine noktalı virgül görüyorsanız, bu her zaman bir hatadır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

İki Noktanın Kullanımı

Bu konudan daha fazla soru