Examkin

Soru

Zorluk: ZorTrablusgarp Savaşı ve Uşi Antlaşması

Trablusgarp Savaşı’nda Mustafa Kemal (Şerif Bey) ve Enver Paşa (Kuyumcu Hamdi) gibi gönüllü subaylar, bölgeye gizlice giderek yerel halkı İtalyanlara karşı teşkilatlandırmış ve Derne-Tobruk-Bingazi hatlarında önemli başarılar elde etmişlerdir. Ancak Osmanlı Devleti, Balkan Savaşları’nın başlamasıyla oluşan stratejik tehdit nedeniyle İtalya ile Uşi Antlaşması’nı imzalamak zorunda kalmıştır. Antlaşmaya eklenen bir maddeyle; Trablusgarp ve Bingazi halkının dini bakımdan Osmanlı halifesine bağlı kalması ve bölgeye padişah adına "Naibü’s-Sultan" unvanlı bir temsilci atanması kararlaştırılmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Trablusgarp Savaşı süreci ve Uşi Antlaşması’nın sonuçları hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Askeri alandaki başarılı yerel direnişin dış siyasi zorunluluklar nedeniyle diplomatik zafere dönüşemediği ve halifelik makamının kültürel bağları korumak adına siyasi bir araç olarak kullanıldığıCevap
  2. B
    Gönüllü subayların yerel halkı örgütlemesinin, İtalya'nın bölgedeki egemenliğini hukuken geçersiz kıldığı ve Trablusgarp'ın statüsünün Osmanlı lehine tescillendiği
  3. C
    Osmanlı Devleti'nin İslamcılık (Pan-İslamizm) politikasından vazgeçerek bölgedeki dini otoritesini tamamen İtalyan yönetimine devrettiği
  4. D
    Balkan Savaşları'nın başlamasının İtalya'yı barışa zorladığı ve bu durumun Osmanlı Devleti'nin On İki Ada üzerindeki hakimiyetini kalıcı hale getirdiği
  5. E
    Trablusgarp'ın kaybıyla birlikte Osmanlı Devleti'nin Akdeniz'deki tüm stratejik üstünlüğünü yitirdiği ve donanma gücünün tamamen tasfiye edildiği

Cevap

Askeri alandaki başarılı yerel direnişin dış siyasi zorunluluklar nedeniyle diplomatik zafere dönüşemediği ve halifelik makamının kültürel bağları korumak adına siyasi bir araç olarak kullanıldığı
Doğru yanıt olan seçenek, Trablusgarp Savaşı'ndaki yerel başarıların (askeri boyut), Balkan Savaşları nedeniyle diplomasi masasında kaybedilmesini (siyasi boyut) ve halkın dini bağlarını korumak için halifeliğin bir araç olarak antlaşmaya dahil edilmesini (hukuki/kültürel boyut) bir arada ve doğru bir şekilde analiz etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Askeri durumun analizi
Gönüllü subayların (Mustafa Kemal, Enver Paşa vb.) yerel halkı örgütleyerek İtalya'yı kıyı şeridine hapsettiği ve başarılı savunma yaptığı görülür.
Savaşın sahadaki gidişatını anlamak için.
2
Dış siyasi etkenin tespiti
Balkan Savaşları'nın başlaması, Osmanlı'nın başkentini ve Rumeli topraklarını tehdit ettiği için Trablusgarp'ta savaşa devam etmesini imkansız kılmıştır.
Antlaşmanın neden 'apartopar' imzalandığını açıklamak için.
3
Hukuki ve dini maddelerin yorumlanması
Naibü’s-Sultan ve halifelik vurgusu, toprak kaybına rağmen halkın bağını koparmama stratejisidir (Küçük Kaynarca/Kırım örneği gibi).
Uluslararası hukukta halifeliğin siyasi bir güç olarak kullanımını saptamak için.

Anahtar Kavram

Uluslararası Antlaşmalarda Halifeliğin Siyasi Güç Olarak Kullanılması

İpuçları

1
Gönüllü subaylar sahada kazanırken, Balkanlar'daki kriz İstanbul'u masaya oturmaya zorlamıştır.
2
Osmanlı Devleti, daha önce Kırım'ın kaybında (Küçük Kaynarca) halifelik makamını nasıl kullandıysa burada da benzer bir yol izlemiştir.
3
Naibü’s-Sultan görevlendirmesi, bölge yönetiminde padişahın dini temsilcisinin bulunması demektir.

Daha Fazla Pratik

Uşi Antlaşması ile Küçük Kaynarca Antlaşması'nı halifelik makamının kullanımı açısından kıyaslayan bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruya 'neden-sonuç' ilişkisi kurarak yaklaşın: Neden savaşıldı? (İtalyan işgali) -> Neden duruldu? (Balkan Savaşları) -> Sonuç ne oldu? (Kuzey Afrika'da toprak kaybı ve halifelikle bağ kurma çabası).
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Trablusgarp Savaşı ve Uşi Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru