Examkin

Soru

Zorluk: ZorKanun Yapım Süreci

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü hükümleri uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ve bu süreçteki yetkili mercilerin işlemleriyle ilgili olarak aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kanun teklif etmeye sadece milletvekilleri yetkilidir ve bu teklifler TBMM Başkanlığına sunulduktan sonra ilgili ihtisas komisyonlarına havale edilir.
  2. Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen bir kanunun bazı maddelerini uygun bulmadığı takdirde, sadece bu maddeleri geri göndererek kanunun diğer maddelerinin Resmi Gazete'de yayımlanmasını sağlayabilir.Cevap
  3. C
    Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile aynen kabul edilmesi durumunda Cumhurbaşkanının bu kanunu yayımlama zorunluluğu doğar.
  4. D
    TBMM İçtüzüğü değişiklikleri ve Meclis soruşturması açılmasına dair kararlar 'Parlamento Kararı' niteliğinde olup, kanunlardan farklı olarak Cumhurbaşkanının onayına veya geri gönderme yetkisine tabi değildir.
  5. E
    Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 1515 gün içinde yayımlamak veya Meclise geri göndermekle yükümlüdür; bu süreçte Bütçe Kanunları geri gönderilemeyecek tek istisnadır.

Cevap

Cumhurbaşkanının bir kanunun bazı maddelerini uygun bulmadığı takdirde sadece o maddeleri geri gönderip diğerlerini yayımlayabileceğini savunan ifade yanlıştır; çünkü kanunlar yasama sürecinde bir bütün olarak ele alınır ve Cumhurbaşkanı kanunu ya bütünüyle yayımlar ya da bütünüyle Meclise geri gönderir.
Doğru cevap, kanunların parçalı olarak yürürlüğe giremeyeceği gerçeğine dayanır. 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, bir kanunu kısmen uygun bulmasa bile, kanunu bir bütün olarak Meclise geri gönderir. Bu süreçte kanunun 'uygun bulunan' kısımlarının Resmi Gazete'de yayımlanması hukuken mümkün değildir. Meclis, kanunun geri gönderilen kısımlarını görüştükten sonra metni ya aynen kabul eder ya da değiştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifi ve komisyon sürecini analiz etme
Kanun teklifi yetkisinin sadece milletvekillerinde olduğu ve komisyon süzgecinden geçtiği doğrulanır.
Anayasal sürecin başlangıç aşamasını teyit etmek için.
2
Cumhurbaşkanının inceleme ve yayımlama yetkisini değerlendirme
Cumhurbaşkanının 1515 günlük süresi ve veto/yayımlama tercihinin bölünemez olduğu saptanır.
Yayımlama işleminin 'bütünlük' ilkesine tabi olduğunu anlamak için.
3
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yapma
İçtüzük gibi işlemlerin veto mekanizmasına dahil olmadığı belirlenir.
İşlemlerin hukuki niteliği arasındaki farkı ayırt etmek için.
4
Geri gönderilen kanunun tekrar kabulü şartlarını kontrol etme
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerektiği teyit edilir.
Vetonun hukuki sonucunu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Kanunların Yasama Süreci ve Cumhurbaşkanının Geri Gönderme Yetkisinin Bütünlüğü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının kanunlar üzerindeki yetkisinin 'bütünlük' mü yoksa 'parçalı onay' mı içerdiğini düşünün.
2
Bir kanun metni Resmi Gazete'de yayımlanırken eksik maddelerle yayımlanabilir mi?
3
Cumhurbaşkanı bir kanunu 'kısmen' uygun bulmadığında dahi kanun metninin tamamını Meclise iade etmek zorundadır; bu durum 'kısmi veto'nun sonuçlarını belirler.

Daha Fazla Pratik

Kanunların Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesi (iptal davası) süreci ile bu yasama süreci arasındaki bağı inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kanun Yapım Süreci

Bu konudan daha fazla soru