Soru

Zorluk: ZorI. Göktürk Devleti

Mukan Kağan döneminde Orta Asya'da çok geniş bir alana hükmeden I.I. Göktürk Devleti'nde; doğu kanadı bizzat kağan tarafından idare edilirken, batı bölgesinin yönetiminden sorumlu olan İstemi Yabgu iç işlerinde serbest bir tutum sergilemiş ancak dış ilişkilerde merkezin onayıyla hareket etmiştir. Bu idari yapılanma, devletin geniş sınırlar içerisinde dengeyi korumasını ve yönetim kolaylığı sağlamasını amaçlamıştır.

Sözü edilen bu idari düzenleme doğrultusunda, I.I. Göktürk Devleti hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Federatif bir yönetim sisteminin benimsendiğineCevap
  2. B
    Yerleşik yaşama geçilerek kalıcı şehirler inşa edildiğine
  3. C
    Veraset sisteminde kut inancının etkisinin sona erdiğine
  4. D
    Orta Asya Türk siyasi birliğinin tarihte ilk kez bu dönemde sağlandığına
  5. E
    Yönetimde merkeziyetçi bir yapının ikili teşkilata göre öncelendiğine

Cevap

İkili teşkilat yapısı ve batı kanadının özerkliği, devletin federatif bir yönetim anlayışına sahip olduğunu göstermektedir.
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde görülen ikili teşkilatlanma modelinde; ülkenin batı kanadını yöneten kişinin (Yabgu) iç işlerinde serbest hareket edip dış ilişkilerde doğudaki kağana bağlı kalması, günümüzdeki federatif devlet yapısına benzer bir özellik taşır. Federatif yapılar, merkeze bağlı özerk bölgelerin birleşimiyle oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki yönetim modelini analiz et.
Doğu kanadında kağanın, batı kanadında ise yabgunun görev yaptığı bir 'İkili Teşkilat' yapısı görülmektedir.
Türk devletlerinde ülkenin daha kolay yönetilmesi için bu geleneksel yapı uygulanmıştır.
2
Batı kanadının yetkilerini değerlendir.
İstemi Yabgu'nun iç işlerinde serbest (özerk), dış işlerinde merkeze bağlı olduğu saptanmıştır.
Özerk yönetim birimlerinin merkezi bir otoriteye bağlı kalması, siyaset biliminde federatif yapının temel özelliğidir.
3
Ulaşılabilecek genel yargıyı belirle.
Bu idari düzenleme federatif devlet anlayışını temsil eder.
Göktürkler, bu modelle geniş sınırları kontrol altında tutmaya çalışmıştır.

Anahtar Kavram

İkili Teşkilat ve Federatif Yapı

Daha Fazla Pratik

Mukan Kağan'ın ardından devletin neden ikiye bölündüğünü ve ikili teşkilatın bu bölünmedeki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla