Soru

Zorluk: OrtaSon Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Milli

28 Ocak 1920 tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; "Azınlıkların hakları, komşu ülkelerdeki Müslüman halkın da aynı haklardan yararlanmaları şartıyla tarafımızdan tanınacak ve sağlanacaktır." maddesi yer almıştır.

Bu maddenin Misak-ı Millî metnine dahil edilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Uluslararası ilişkilerde devletlerin eşitliği ve mütekabiliyet esasını korumakCevap
  2. B
    Azınlıkların Osmanlı Devleti'ne olan bağlılıklarını artırarak ayrılıkçı isyanları sonlandırmak
  3. C
    Hristiyan azınlıklara geniş imtiyazlar tanıyarak İtilaf Devletleri ile olan gerginliği azaltmak
  4. D
    Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışma bahanelerini ortadan kaldırmak için azınlıkları vatandaşlıktan çıkarmak
  5. E
    Wilson İlkeleri doğrultusunda azınlıklara kendi kaderlerini tayin etme hakkı (self-determinasyon) tanımak

Cevap

Azınlık haklarının komşu ülkelerdeki Müslümanların haklarına bağlanması, uluslararası hukukta mütekabiliyet (karşılıklılık) ve devletlerin eşitliği ilkesini korumaya yöneliktir.
Doğru yanıt olan seçenek, azınlık hakları maddesinin uluslararası hukuktaki 'mütekabiliyet' (karşılıklılık) ve 'devletlerin eşitliği' ilkelerini yansıttığını belirtir. Misak-ı Millî'de azınlık haklarının sınırlandırılmasının ve komşu ülkelerdeki Müslümanların haklarına bağlanmasının temel nedeni, hem iç işlerine karışılmasını engellemek hem de sınır dışındaki Türk/Müslüman unsurların haklarını güvence altına alarak Türkiye'yi diğer devletlerle eşit bir konuma getirmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki şartı analiz et.
Azınlık haklarının tanınması, komşu ülkelerdeki Müslümanların haklarından yararlanması şartına bağlanmıştır.
Bu, bir hak alışverişi veya denge arayışıdır.
2
Bu şartın uluslararası hukuk karşılığını belirle.
Bir devletin başka bir devletin vatandaşlarına tanıdığı hakkın, o devletin de kendi vatandaşlarına aynı hakkı tanıması durumuna 'mütekabiliyet' denir.
Eşit statüdeki devletler birbirlerine karşı benzer yükümlülükler üstlenir.
3
Misak-ı Millî'nin genel ruhuyla birleştir.
Milli Mücadele'nin amacı tam bağımsızlık ve uluslararası alanda saygın, eşit bir devlet olmaktır.
Mütekabiliyet ilkesi, dış baskıları engellemek ve dış Türkleri korumak için stratejik bir hamledir.

Anahtar Kavram

Mütekabiliyet (Karşılıklılık) İlkesi

İpuçları

1
Misak-ı Millî'deki azınlık maddesi, hakların tanınması için 'karşı taraftan' da benzer bir adım beklemektedir.
2
Uluslararası hukukta iki devletin birbirine benzer haklar tanıması durumuna ne dendiğini hatırlayın.
3
Bu madde, sınır dışındaki Müslümanların haklarını korumak için azınlıkları bir 'denge' ve 'eşitlik' unsuru olarak kullanır.

Daha Fazla Pratik

Misak-ı Millî'de halk oylaması (plebisit) yapılması öngörülen yerleri (Elviye-i Selâse, Batı Trakya, Arap toprakları) tekrar ederek bölgesel bağımsızlık stratejilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla