Soru

Zorluk: ZorSosyal Düzen Kuralları ve Hukuk

Toplum hayatını düzenleyen sosyal düzen kurallarından olan 'ahlak kuralları'; kişinin kendi iç dünyasına ilişkin 'subjektif ahlak' ve diğer bireylerle olan ilişkilerine dair 'objektif ahlak' olarak ikiye ayrılır. Hukuk kurallarının birçoğunun temelinde 'objektif ahlak' kuralları yatmaktadır. Örneğin; dürüstlük, verilen söze bağlılık ve başkasının malına zarar vermeme gibi ilkeler hem objektif birer ahlak kuralı hem de birer hukuk kuralıdır. Bu içerik benzerliğine rağmen, bir kuralın aynı zamanda 'hukuk kuralı' olarak nitelendirilmesini sağlayan ve onu diğer sosyal düzen kurallarından ayıran temel yapısal ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İhlal edilmesi durumunda devlet gücüyle desteklenen maddi bir yaptırımın devreye girmesiCevap
  2. B
    Kuralın sadece bireyin vicdanında bir huzursuzluk yaratmasıyla yetinilmesi
  3. C
    Toplumun sadece belirli bir kesimi veya meslek grubu için geçerli nezaket kurallarını içermesi
  4. D
    Kuralın kutsal bir kaynağa dayandığına inanılması ve zamanla hiç değişmeyeceğinin kabul edilmesi
  5. E
    Kişinin niyetinden tamamen bağımsız olarak sadece dışsal davranışları kategorize etmesi

Cevap

İhlal edilmesi durumunda devlet gücüyle desteklenen maddi bir yaptırımın devreye girmesi
Hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran temel fark yaptırımın niteliğidir. Diğer sosyal düzen kuralları ihlal edildiğinde birey toplumsal baskı, dışlanma veya vicdani huzursuzluk gibi manevi yaptırımlarla karşılaşırken; hukuk kuralları devletin cebir (zorlama) gücüyle desteklenen maddi yaptırımlara (ceza, tazminat, cebri icra vb.) sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyal düzen kurallarının (din, ahlak, görgü, hukuk) ortak amacını belirle.
Tüm bu kurallar toplum hayatını barış ve düzen içinde sürdürmeyi amaçlar.
Kurallar arasındaki benzerlik ve farklılıkları anlamak için ortak paydayı belirlemek gerekir.
2
Ahlak kurallarının türlerini (subjektif ve objektif) analiz et.
Subjektif ahlak bireyin vicdanına, objektif ahlak ise toplumsal ilişkilere (dürüstlük vb.) odaklanır.
Soruda bahsedilen içerik örtüşmesinin kaynağı olan objektif ahlakı tanımlamak için bu ayrım gereklidir.
3
Hukuk kurallarını diğerlerinden ayıran 'müeyyide' (yaptırım) kavramını incele.
Din, ahlak ve görgü kurallarının yaptırımı manevidir (günah, kınanma, dışlanma); hukukun yaptırımı ise maddidir (hapis, tazminat, zorla icra vb.).
Hukuku diğer sosyal kurallardan ayıran teknik ve kurumsal farkı ortaya koyan tek unsur yaptırımın niteliğidir.

Anahtar Kavram

Maddi Yaptırım (Müeyyide)

İpuçları

1
Sosyal düzen kurallarını birbirinden ayıran en önemli fark 'yaptırım' (müeyyide) türüdür.
2
Din ve ahlak kuralları manevi yaptırımlara dayanırken, hukuk kuralları devlet gücüne dayanır.
3
Cevap, hukuk kuralının ihlali durumunda karşılaşılan zorlayıcı sonucun niteliği ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Hukukun maddi yaptırım türlerini (ceza, cebri icra, tazminat, hükümsüzlük, iptal) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla