Soru

Zorluk: OrtaI. Göktürk Devleti

552 yılında Avar Kağanlığı'na karşı bağımsızlık mücadelesini kazanarak Ötüken merkezli kurulan I. Göktürk Devleti, kısa sürede Orta Asya'nın en güçlü siyasi yapısı haline gelmiştir. Devletin kurucusu Bumin Kağan, "Kağan" unvanıyla doğu kanadını bizzat yönetirken; batı kanadının idaresini "Yabgu" unvanıyla kardeşi İstemi'ye bırakmıştır. Bu uygulama ile geniş sınırlara ulaşan devletin yönetiminin kolaylaştırılması amaçlanmıştır.

Bu parçada özellikleri belirtilen ve I. Göktürk Devleti'nde uygulanan yönetim anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İkili TeşkilatCevap
  2. B
    Onlu Sistem
  3. C
    Kurultay Yapısı
  4. D
    Veraset Sistemi
  5. E
    Töre Hukuku

Cevap

I. Göktürk Devleti'nde devletin doğu ve batı olarak ikiye bölünerek yönetilmesine 'İkili Teşkilat' denir.
İkili Teşkilat sistemi, Eski Türk devletlerinde (özellikle Göktürklerde) devletin doğu ve batı olmak üzere iki kol halinde yönetilmesidir. Doğuda asıl hükümdar (Bumin Kağan) 'Kağan' unvanıyla otururken, batıda hükümdarın kardeşi (İstemi Yabgu) iç işlerinde serbest, dış işlerinde merkeze bağlı olarak görev yapardı.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel ipuçlarını belirle.
Bumin Kağan'ın doğuyu, kardeşi İstemi Yabgu'nun batıyı yönetmesi bilgisine ulaşıldı.
Türk devlet geleneğinde kardeşlerin veya hanedan üyelerinin toprak paylaşımı yaparak yönetimi bölüşmesi spesifik bir kavramla ifade edilir.
2
Yönetim birimlerinin unvanlarını analiz et.
Doğuda asıl hükümdar (Kağan), batıda ise ona bağlı bir yönetici (Yabgu) bulunmaktadır.
Yabgu unvanı, ikili teşkilat yapısında batı kanadı yöneticisine verilen geleneksel unvandır.
3
Kavramsal eşleştirmeyi yap.
Bu idari bölünme 'İkili Teşkilat' sistemidir.
İkili teşkilat, özellikle Göktürklerde devletin geniş coğrafi sınırlarını kontrol altında tutmak için kullanılan temel idari yöntemdir.

Anahtar Kavram

İkili Teşkilat Sistemi

İpuçları

1
Devletin geniş sınırlarını daha kolay yönetmek için 'ikiye bölünerek' idare edilmesine odaklanın.
2
İstemi Yabgu'nun batıdaki görevi ve Bumin Kağan'ın doğudaki konumu arasındaki hiyerarşik bağı düşünün.
3
Bu sistemde doğu her zaman kutsal sayılır ve asıl Kağan orada bulunur; batıda ise Yabgu unvanlı hanedan üyesi görev yapar.

Daha Fazla Pratik

İkili teşkilatın ilerleyen süreçte merkezi otoriteyi nasıl zayıflattığını ve devletin parçalanmasına nasıl zemin hazırladığını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla